Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Kunst & Cultuur

Afro-Colombiaanse cultuur in Bogotá

Regisseur Juan Adrés Arango over zijn film La Playa D.C.

Datum : 27/04/2013
Auteur : Simone Kalkman
Land : Colombia

Afro-Colombiaanse cultuur in Bogotá

“De laatste tien jaar is Bogotá erg veranderd. Voorheen was het echt een blanke stad, maar door interne vluchtelingen uit de burgeroorlog is er een levendige, Afro-Colombiaanse gemeenschap ontstaan. Dit nieuwe gezicht wilde ik laten zien in een film.” We horen Juan Adrés Arango, regisseur van de film La Playa D.C., nu te zien op het Internationaal Film Festival Rotterdam (IFFR). De film vertelt het verhaal van Tomás, een Afro-Colombiaanse tiener in Bogotá. 

Tomás woont met zijn moeder in de Colombiaanse hoofdstad Bogotá, maar komt oorspronkelijk uit  Buenaventura, een stad aan de westkust van het land. Hij heeft twee broers: Chaco en Jairo. Chaco droomt ervan naar ‘het noorden’ te verhuizen, waarmee hij de Verenigde Staten of Europa bedoelt. Jairo is verslaafd aan drugs en werkt voor een groep dealers. Soms komt hij maanden niet thuis. Als Tomás door de nieuwe vriend van zijn moeder het huis uit wordt gezet, gaat hij bij Chaco wonen. Daar ontdekt hij zijn liefde en talent voor het ontwerpen van kapsels. De film La Playa D.C van regisseur Juan Andrés Arango toont het leven van deze drie broers. 

Onzichtbaar geweld

Arango stelt in zijn film belangrijke thema’s uit hedendaags Colombia aan de kaak. De film gaat over interne vluchtelingen en drugsgeweld, maar laat dit niet direct zien. De regisseur legt uit: “Ik denk dat het moeilijk is voor Colombiaanse regisseurs om films te maken die het thema geweld geheel vermijden. Toch is het de laatste jaren te vaak uitgebuit. Daarom wilde ik geweld wel een rol laten spelen, maar niet expliciet.” Zo is de vader van Tomás, Chaco en Jairo vermoord door paramilitairen, maar hier wordt slechts heel kort bij stilgestaan. Ook de problemen waarin Jairo door zijn drugsgebruik terechtkomt, worden niet expliciet getoond. 

Een probleem dat wel direct aan de kaak wordt gesteld, is racisme. Op verschillende momenten zien we hoe Tomás om zijn huidskleur gewantrouwd wordt door de politie. Hij en Chaco worden zelfs verwijderd uit een winkelcentrum in een blanke wijk. Arango reageert: “Dergelijk racisme bestaat echt in Bogotá; het is niet aangedikt. Afro-Colombianen krijgen minder mogelijkheden. Veel deuren blijven voor hen gesloten. De film stelt dit aan de orde, maar toont ook hoop: Tomás vindt zijn passie in het ontwerpen van kapsels, een belangrijk deel van de Afro-Colombiaanse cultuur.” Hij benadrukt dat dit in Colombia veel discussie heeft opgewekt. “De film is in verschillende delen van Colombia vertoond. Het heeft een discussie op gang gebracht over de nationale positie van Afro-Colombianen. Er is altijd geprobeerd Colombia te presenteren als een blank land. Samen met andere films kan La Playa D.C. dat beeld veranderen, zowel in Colombia als internationaal.” 

Kapsels en kaarten

Centraal in Arango’s verbeelding van de Afro-Colombiaanse cultuur staan de mannelijke kapsels. We zien hoe jongeren een identiteit vinden door ingewikkelde patronen in hun kroeshaar te scheren. Arango benadrukt dat dit een lange geschiedenis heeft. “Vroeger vlochten de slaven patronen in hun haar die dienden als landkaarten. Zo konden slaven op de plantages de weg vinden naar de vrije gemeenschappen in de jungle”, aldus de regisseur. “Deze traditie bestaat nog steeds, met traditionele patronen en naamgeving. In de steden zie je dat dit vermengd wordt met de urbane cultuur van hiphop. Juist door die mix dienen kapsels voor deze jongens als een manier om gevoelens en identiteit te uiten.” 

Interactief

Om de Afro-Colombiaanse cultuur geloofwaardig neer te zetten, speelden de acteurs een belangrijke rol. Arango werkte met niet-professionele acteurs uit de armere wijken van Bogotá. “De acteurs in de film zijn echt interne vluchtelingen. We hebben daarvoor een lang castingproces gehad”, aldus de regisseur. “Voor deze casting had ik alleen nog een eerste versie van het script. De definitieve versie is in samenwerking met de acteurs tot stand gekomen, door veel te oefenen op de plaatsen waar ik wilde gaan filmen.” Ook het filmen zelf was een interactief proces. Arango vertelt: “Ik wilde niet dat ze teksten uit hun hoofd leerden, ik besprak alleen met ze wat belangrijk was in elke scène. Daarna improviseerden ze.” 

In totaal werkte Arango zeven jaar aan zijn film. Het resultaat is een indrukwekkend portret van een Colombiaanse bevolkingsgroep waar voorheen weinig aandacht voor was. Juist door zoveel tijd te nemen, kon de (blanke) regisseur naar eigen zeggen infiltreren in de Afro-Colombiaanse gemeenschap. “Dit bleek niet moeilijk te zijn, omdat ik genoeg tijd had. Een goede vriend van me is Afro-Colombiaans, en bij hem ben ik begonnen. Ik was veel bij hem thuis en ging met hem uit. Na verloop van tijd accepteerde de gemeenschap mij, omdat ze wisten wat ik wilde doen. Zo hebben we toegang gekregen tot plaatsen die normaal vrij ontoegankelijk zijn.” 

La Playa D.C. is van 7 tot en met 12 mei te zien op het Latin American Film Festival in Utrecht.

 

Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug