Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Brazilië het nieuwe beloofde land?

Omgekeerde migratie in opkomst

Datum : 03/04/2013
Auteur : Femke van Noorloos
Land : Brazilië

Brazilië het nieuwe beloofde land?

Op het gebied van migratie is de afgelopen jaren een interessante nieuwe trend in gang gezet. Door de economische crisis en hoge werkloosheid in de ‘oude wereld’ trekken steeds meer Europeanen naar Latijns Amerika en de Cariben in plaats van andersom. Vooral hoogopgeleide jongeren worden aangetrokken door de nieuwe mogelijkheden. LA Chispa zet enkele feiten en cijfers op een rij. 

Migratie van Europeanen (voornamelijk Spanjaarden, Portugezen en Italianen) naar Latijns Amerika en de Cariben is eeuwenoud. Zo emigreerden tijdens de ‘grote migratie’ tussen 1815 en 1914 miljoenen Europeanen naar Argentinië, Brazilië, Cuba en Mexico. Ze gingen op zoek naar werk of avontuur en profiteerden van vrije migratieregels. Maar na de wereldoorlogen keerde het tij en verlieten Latijns Amerikanen massaal hun land om naar ‘el Norte’ ( Verenigde Staten) te trekken. Sinds de jaren negentig is daar Europa bijgekomen als belangrijke bestemming; Spanje staat met stip op één. 

De afgelopen vier jaar is er een interessante nieuwe trend in gang gezet. Niet alleen laat de migratie vanuit Latijns Amerika naar Spanje een sterke daling zien, er is ook een omgekeerde migratiegolf op gang gekomen. Steeds meer Zuid-Europeanen emigreren naar Latijns Amerika. Een recente studie van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) laat deze trend zien. De economische crisis en torenhoge werkloosheid, met name onder jongeren, in Zuid-Europa en de bloeiende economieën van Brazilië en Argentinië hebben sinds 2008 gezorgd voor een grote toename van deze omgekeerde migratie. In 2008 en 2009 vertrokken 107.000 EU-burgers naar Latijns Amerika, met name vanuit Spanje, Portugal, Duitsland, Nederland en Italië. Terwijl Zuid-Europeanen vooral voor Zuid-Amerika kiezen (Brazilië, Argentinië en Venezuela), gaan Nederlanders veel vaker naar de Cariben, vooral de Nederlandse Antillen. De groei is duidelijk te zien in migratiecijfers tussen Spanje en Portugal aan de ene kant en Argentinië, Uruguay en Chili aan de andere kant, die in juni 2009-november 2010 tussen de 11 en 24 procent hoger waren dan het jaar daarvoor. Volgens Wall Street Journal verlieten in 2011 voor het eerst weer meer mensen Spanje dan er binnenkwamen. Een nieuwe bestemming is Ecuador, waar het aantal mensen geboren in Spanje met 131 procent is gestegen in 2009-2010.  

Ingenieurs

Wat zijn de kenmerken van deze omgekeerde migranten? In Argentinië bestaan ze vooral uit jonge (25-35), hoogopgeleide mannen die een goede baan zoeken. Brazilië heeft veel immigratie van Portugese ingenieurs en architecten die aangetrokken worden door de vele mogelijkheden in de bouw vanwege het WK voetbal in 2014 en de Olympische Spelen in 2016. Brazilië heeft in 2020 meer dan 1,1 miljoen ingenieurs nodig. In Zuid-Europa maakt men zich ernstig zorgen over het verlies van hoogopgeleide arbeidskrachten die nodig zijn om de regio weer op te bouwen. Een grappig detail is dat veel Spanjaarden in Ecuador sociaal wetenschappers zijn. 

Terugkeermigratie maakt waarschijnlijk geen groot deel uit van deze trend: het aantal Latijns-Amerikanen dat vanuit Europa terugkeert naar hun land is, tegen de verwachtingen in, nog niet sterk gestegen. Veel migranten zijn sterk gesetteld in Europa met familie en vrienden daar, of ze zijn bang dat ze er later nooit meer in komen. Een interessant detail is dat zelfs geldterugzendingen op grote schaal plaatsvinden van Latijns Amerika naar Europa, met name vanuit Cuba en enkele andere Caribische eilanden. Blijkbaar heeft Europa de ‘nieuwe wereld’ weer hard nodig als uitlaatklep voor werkloze jongeren, en om de economie weer op te bouwen met het geld dat emigranten binnenbrengen.

 

FEITEN
- Twee op de tien migranten in Latijns Amerika en de Cariben komt uit Europa
- Een op de tien migranten in Europa komt uit Latijns Amerika
- Het aantal Europeanen uit vijf landen dat naar Brazilië geëmigreerd is (Italië, Spanje, Polen, Duitsland, Portugal)         nam in 2010 voor het eerst weer toe sinds 2000
- Het aantal Europeanen in Latijns Amerika en de Cariben wordt op dit moment geschat op 1,26 miljoen
- In 2010 werd er 4,59 miljoen US$ teruggezonden door migranten uit Latijns Amerika en de Cariben naar Europa
- Voor elke 1,55 US$ geldterugzendingen van Europa naar Latijns Amerika en de Cariben, gaat er 1 US$ de                   andere kant op
- Portugal heeft een negatief migratiesaldo met Latijns Amerika: er gaan meer Portugezen richting de ‘nieuwe               wereld’ dan andersom. Dat geldt voor het grootste deel van Zuid- en West-Europa niet. 
Bron: IOM 2012, Wereldbank 2011

 

 

TABEL
Europese migranten naar Latijns Amerika en Cariben: belangrijkste landen van herkomst (2010)
Land                                        Aantal migranten          Percentage 
Spanje                                       354.941               28
Italië                                               354.340               28
Portugal                                       273.467               22
Duitsland                                         75.681                6
Frankrijk                                         47.724                4
Groot-Brittannië                                 45.142                4
Nederland                                         27.830                2
Polen                                         26.875                2
Oostenrijk                                           8.928                1
België                                           7.751                1
Totaal                                     1.258.481             100
Bron: IOM 2012, Wereldbank 2011
 
Bronnen: International Organization for Migration (IOM) (2012). Rutas y dinámicas Migratiorias entre los países de America Latina y el Caribe (ALC), y entre ALC y la Unión Europea. Wereldbank, 2011, Bilateral Migration Matrix.
 

 

Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug