Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

De evangelist, de activist en de miljonair

Gemeenteraads- en burgemeestersverkiezingen in Brazilië

Datum : 04/10/2016
Auteur : Simone Kalkman
Land : Brazilië

De evangelist, de activist en de miljonair

Het was feest zondag op het centrale plein van Lapa, de wijk in Rio de Janeiro waar ik woon. Burgemeesterskandidaat Marcelo Freixo had deze volksbuurt en uitgaanswijk gekozen om te vieren dat hij door mag naar de tweede ronde. Deze uitkomst stond zeker niet vast. Freixo ging de strijd om de tweede ronde aan met Pedro Paulo – de aangewezen opvolger van de huidige burgemeester Eduardo Paes. Wie vrijwel zeker door zou gaan was Marcelo Crivella, een conservatief lid van de evangelische kerk met als slogan “het is tijd om voor het volk te zorgen”.

De twee Marcelos die het uit moeten vechten in de tweede ronde hebben een heel andere achterban. De populistische Crivella, die 27 procent van de stemmen kreeg, moet het hebben van de evangelische bevolking van Rio, die vooral in de favelas woont. De linkse mensenrechtenactivist Freixo, die 18 procent van de stemmen ontving, staat bekend als een kandidaat van intellectuelen en activisten. De vraag is nu voor wie de stemmers van plaats drie en vier, de centrumrechtse Pedro Paulo en de extreemrechtse Flávio Bolsonario, zullen gaan.

In São Paulo is het al duidelijk wie de burgemeester zal worden: de rechtse João Doria. Hij won met 53 procent van de stemmen direct. Doria is een steenrijke zakenman die zegt “voor allen” te willen gaan regeren en de stad te willen “moderniseren”. In de praktijk komt dat neer op een serie privatiseringen waar vooral de rijken van zullen profiteren. Zijn overtuigende overwinning heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat Doria ook een succesvol tv-presentator is, die de Braziliaanse versie van The Apprentice (juist, het programma van Donald Trump) presenteerde. De vergelijking met de Amerikaanse presidentskandidaat ligt dan ook voor de hand, hoewel Doria’s standpunten over het algemeen minder extreem zijn.

In de rest van het land zijn twee opvallende tendensen te zien. De eerste is de niet echt onverwachte val van de PT, de arbeiderspartij van de recent afgezette oud-president Dilma Rousseff. Kijkend naar de staatshoofdsteden in Brazilië won de PT slechts in Rio Branco, een kleine stad in de afgelegen Amazonestaat Acre. In Recife ging een PT-kandidaat door naar de tweede ronde. De winnende partijen van deze verkiezingen zijn vooral de PSDB (van onder andere Doria) en de PMDB (van huidig interim-president Michel Temer), beiden rechts van het midden.

Opvallend is echter ook dat alleen al in de staatshoofdsteden in de tweede ronde nog maar liefst zestien partijen actief zijn. Dit illustreert het ingewikkelde politieke stelsel in Brazilië, met veel kleine partijen en waar politici nogal eens wisselen van partij. De overdaad aan kandidaten in de eerste ronde (11 in zowel Rio als São Paulo) en de onduidelijkheid over de standpunten van de partijen maakten het voor veel mensen moeilijk kiezen.

Dit laatste was te zien in het grote aantal blanco en ongeldige stemmen. Ook was het aantal mensen dat helemaal niet kwam stemmen – terwijl stemmen in Brazilië verplicht is – groter dan ooit. In Rio stemde 24 procent van de mensen ongeldig of blanco, bijna evenveel als het aantal stemmen voor koploper Crivella. Dit reflecteert vooral de onvrede en onverschilligheid over de politiek in Brazilië, die na de impeachment van Dilma Rousseff alleen nog maar lijken te groeien. Veel mensen zien alle politici als een pot nat en geloven niet in echte verandering.

Toch wordt het in Rio spannende de komende maand, met twee zeer verschillende kandidaten. De vraag is vooral wie de centrumrechtse hogere middenklasse voor zich zal weten te winnen, maar ook wat degenen die uit protest blanco stemden zullen doen. Wordt het de evangelist of de activist? Op naar de tweede ronde op 30 oktober.

Bookmark and Share


Terug