Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Dilma Rousseff verkozen tot president van Brazilië

Datum : 20/11/2010
Auteur : Maja Haanskorf & Karlinde Vandenbroecke
Land : Brazilië

Dilma Rousseff verkozen tot president van Brazilië

In de tweede ronde van de presidentsverkiezingen, op zondag 31 oktober, heeft Dilma Rousseff van de Arbeiderspartij (PT) 55 procent van de stemmen behaald en wordt daarmee het eerste vrouwelijke staatshoofd van Brazilië.

Rousseff liet haar concurrent, José Serra (68) van de Braziliaanse Sociaal-Democratische Partij (PSDB), achter zich, die bleef steken op 45 procent. Rousseff zal op 1 januari 2011 worden beëdigd. Deze ‘moeder van de natie’, zoals de zittende president Luiz Inácio Lula da Silva haar naar voren schoof, wordt de eerste vrouwelijke president van een land met 193 miljoen inwoners, het grootste land in Zuid-Amerika, dat is opgeklommen tot de achtste economie ter wereld.

Rousseff beloofde in haar overwinningspeech dat ze het beleid van haar mentor, de populaire Lula, die na twee ambtstermijnen niet meer herkiesbaar was, zal voortzetten. “Ik herhaal mijn fundamentele belofte: het uitbannen van armoede. We moeten niet rusten zolang er Brazilianen honger hebben”, aldus Rousseff. Ze is ook voorvechtster van de  gelijkheid tussen man en vrouw, de onafhankelijkheid van de pers en de vrije uiting van het geloof. Een stabiele economie en het doorvoeren van politieke hervormingen zullen de speerpunten zijn van haar beleid.

Rousseff staat bekend als serieus en veeleisend en als een vrouw die doet wat ze zegt. Als econoom bekleedde Dilma Rousseff verschillende bestuurlijke functies. Het waren haar dossierkennis en haar objectiviteit die Lula in 2003 deden besluiten haar te vragen als minister voor energie. In 2005 werd ze gevraagd om zijn kabinetschef te worden en was zij Lula’s rechterhand in de uitvoering van zijn sociaal plan ‘Beca Familia’.

Levenservaring

Haar tegenstanders verwijten haar dat ze geen politieke ervaring heeft. Ze heeft carrière gemaakt als topambtenaar en hoge publieke functies bekleed, maar was nog nooit eerder kandidaat voor een verkozen functie. Om haar politieke plannen door het Congres te krijgen, moet ze zich snel de onderhandelingsvaardigheden eigen maken die nodig zijn in het complexe politieke spectrum van Brazilië, zo zeggen politieke analisten. Ze zal snel uit de schaduw van haar voorganger moeten treden en een voortrekkersrol moeten spelen, voordat anderen binnen of buiten haar partij het van haar willen overnemen. Ook zal ze haar tegenstanders een verzoenende hand moeten reiken, voegen ze eraan toe. Als voorbeeld geven ze het kabinet Lula, dat van de 37 te verdelen portefeuilles er 17 toekende aan leden van andere partijen.

Aan levenservaring ontbreekt het Rouseff niet. Eind jaren zestig was ze lid van een groep die gewapend verzet voerde tegen de toen heersende dictatuur. Rousseff heeft steeds ontkend dat ze daadwerkelijk heeft deelgenomen aan gewapende en gewelddadige acties. Dit zou kunnen verklaren waarom ze ‘slechts’ twee jaar gevangenisstraf kreeg toen ze in 1970 werd opgepakt en veroordeeld voor ‘subversieve activiteiten’. Haar echte rol is nooit helemaal opgehelderd, maar zeker is wel dat ze tijdens haar gevangenschap slachtoffer was van martelingen. Enkele jaren geleden werd bij Dilma Rousseff lymfeklierkanker vastgesteld, een nieuwe tegenslag die ze overwon.

Dilma Rousseff is nu de vierde in de rij van vrouwelijke presidenten in Latijns Amerika. De andere drie zijn: Cristina Fernández de Kirchner in Argentinië, Laura Chinchilla in Costa Rica en Kamla Persad-Bissessar in Trinidad en Tobago. Tot maart 2010 stond Michelle Bachelet van Chili ook op dit lijstje. Dilma Rousseff is de twaalfde vrouwelijke president van een Latijns Amerikaans land.

Beste kandidaat

Vlak voor de verkiezing van Dilma Rousseff verschenen er commentaren in The Economist en in Foreign Policy.  The Economist vraagt zich af  welke kandidaat het beste president kan worden. Beiden kun je typeren als sociaaldemocraten; in grote lijnen zijn ze het eens over het economische en sociale beleid. Geen van beiden betekent een ramp voor Brazilië. Maar daar waar ze verschillen, overtuigt Serra het meest.

Rousseff en de regerende Arbeiderspartij (PT) willen dat de staat een grotere rol speelt in de economie. Met name in de olie-industrie, maar ook willen ze doorgaan met overheidsleningen aan bedrijven om een nationale industrie te stimuleren. In ruil wil de staat soms meer inspraak in interne besluiten van het bedrijf. Daarnaast zal het overheidsapparaat blijven groeien, wat een hogere belastingdruk betekent om de kosten te kunnen betalen.

Serra zal sneller het mes zetten in nutteloze uitgaven en het belastingtekort opheffen. Ook zal hij eerder particulier kapitaal aantrekken voor de broodnodige infrastructuur. Het monetaire beleid zal niet meer alleen gericht zijn op het onder controle houden van de inflatie, waardoor de rente kan dalen en de koers van de real minder hoog zal staan.

Armoede

Roussef zal dergelijke zaken veel geleidelijker aanpakken, als ze dat al doet. Ook al heeft Lula bijgedragen aan bestrijding van de armoede en heeft hij van Brazilie een eerlijker land gemaakt, toch beschikt de helft van alle huishoudens niet over sanitaire voorzieningen en is het onderwijspeil bedroevend laag. Dit zouden prioriteiten moeten zijn voor de besteding van openbaar geld.

Er zijn nog twee redenen die voor Serra pleiten. De eerste is dat Roussef geen Lula is. Ze ontbeert zijn buitengewone politieke gaven en misschien ook zijn aangeboren pragmatisme. Daartegenover staat dat Serra, ook al is hij niet goed in campagnevoeren, een effectieve minister, burgemeester en gouverneur is geweest. Ten tweede zijn er, hoewel geen partij vrij is van corruptie, talrijke tekenen dat de PT te dicht tegen de macht aan schurkt. Na acht jaar PT zou een verandering aan de top goed zijn voor Brazilië.

Zelfbewustzijn

Foreign Policy beziet de verkiezingen in internationaal perspectief. Terwijl in de Verenigde Staten en Europa boze kiezers een andere koers wensen, wil een groot deel van de Braziliaanse kiezers meer van hetzelfde van hun regering. Onder Lula kende het land een relatief sterke economische groei. Een groot deel van de bevolking is erop vooruitgegaan en in het land is sprake van een groeiend zelfbewustzijn. De WK in 2014, de Olympische Spelen in 2016, een duidelijke aanwezigheid op het internationale diplomatieke toneel en de vondst van een enorme voorraad olie voor de kust: het voedt het idee dat dit hét moment voor Brazilië is.

Dilma Rousseff heeft beloofd voort te bouwen op deze verworvenheden. Daarom zal deze verkiezing waarschijnlijk een van de weinigen wereldwijd zijn die de status quo benadrukt. Stemmen op Roussef betekent kiezen voor een veel elovend heden en een veelbelovende toekomst. Terwijl Serra staat voor een onzeker en minder florerend verleden, toen hij minister was onder president Cardoso (1994-2002).

Bron : El País, NRC/Handelsblad, Volkskrant, De Standaard, BBC World News, Brazil Weekly
Bookmark and Share


Terug