Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Vrije tijd & Toerisme

Goede prestaties Latijns Amerika op WK voetbal

Vooruitgang en Europese stijl leiden tot succes

Datum : 15/07/2010
Auteur : Jeroen van Gerven

Goede prestaties Latijns Amerika op WK voetbal

Nog nooit presteerde Latijns Amerika zo goed op het WK voetbal als dit jaar in Zuid-Afrika. De ereplaatsen waren voor Spanje, Nederland en Duitsland, maar in de achtste- en kwartfinales waren de Latijns-Amerikaanse landen uitzonderlijk goed vertegenwoordigd. Die prestaties zijn niet zomaar een uitzondering, maar kunnen wel eens blijvend zijn. Al was het maar omdat veel spelers ervaring opdoen in Europese clubs. Verreweg de meeste media-aandacht ging bij dit WK uit naar Diego Maradona, de trainer van het Argentijnse elftal.

Voetbal is met afstand de grootste sport in Latijns Amerika en wordt in veel landen professioneel en op hoog niveau beoefend. Vooral in Brazilië, Argentinië en in iets mindere mate Mexico zijn sterke competities en hun nationale teams zijn steevast present op de WK’s. Brazilië en Argentinië waren respectievelijk vijf en twee keer wereldkampioen. Ook Uruguay is tweevoudig wereldkampioen, maar voor het laatst in 1950. Er viel op voorhand dus wel iets te verwachten van Latijns Amerika bij het WK in Zuid-Afrika. Brazilië en Argentinië golden ook dit jaar als favorieten voor de wereldtitel. In de eindfase ontbraken deze landen uiteindelijk en waren de Europese ploegen dominant: drie van de vier halvefinalisten kwamen uit Europa.

Broedermoord

Maar in de breedte zijn de Latijns-Amerikaanse prestaties wel degelijk bijzonder. Zowel de zes achtstefinalisten uit Latijns-Amerika als de vier Zuid-Amerikaanse landen in de kwartfinales zijn een unicum. In de eerste ronde, de poulefase, werd alleen Honduras uitgeschakeld. Mexico en Chili haakten in de achtste finale af, maar deden dat tegen de Latijns-Amerikaanse ‘broeders’ Argentinië en Brazilië. In de kwartfinales troffen Brazilië, Argentinië en Paraguay een Europees land en had Uruguay een gunstige loting met Ghana. Uruguay benutte de buitenkans en eindigde uiteindelijk als vierde, maar de andere drie legden het loodje tegen Nederland, Spanje en Duitsland.
Na afloop van het toernooi riep een comité van journalisten de Uruguayaanse aanvaller Diego Forlán uit tot beste speler van het WK.

‘Pluisje’

Een meer dan opvallende verschijning op het WK was Diego Maradona, volgens velen de beste voetballer ooit en nu trainer van Argentinië. Getooid met een baard, bedoeld als eerbetoon aan Fidel Castro, vormde ‘Pluisje’ het stralend middelpunt van menig persconferentie. De meeste trainers werken de verplichte perscontacten met tegenzin af, maar Diego is er als geen ander in zijn element. Maradona heeft kritiek op alles en iedereen die in de voetbalwereld iets voorstelt en gaat graag los tegen journalisten met kritische vragen over zijn eigen functioneren.
Toch valt daar wel wat op aan te merken. Volgens veel kenners beschikt Argentinië momenteel over het beste spelersarsenaal en is Lionel Messi van FC Barcelona de beste voetballer ter wereld. Uitschakeling in de kwartfinale met een 4-0 nederlaag tegen Duitsland is dan teleurstellend. De kwaliteiten van Maradona als coach lijken vooral te liggen in zijn vermogen om spelers te motiveren. Regelmatig zagen we Diego zijn spelers zoenen voordat ze het veld op gingen en geëmotioneerde peptalks houden. En tijdens de wedstrijd zagen we hem voordurend druk langs de lijn bewegen.

Standbeeld

Op zijn tactische inzichten is echter veel kritiek mogelijk. Veel goede spelers werden niet geselecteerd of kwamen maar weinig aan spelen toe. Bovendien leek het spelsysteem niet toegesneden op Lionel Messi, die op het WK niet goed uit de verf kwam. Bij zijn club speelt hij als rechtsbuiten de sterren van de hemel, maar Maradona liet hem als centrale middenvelder en spelmaker spelen, zoals hij dat zelf deed in zijn glorietijd. Hier lijken de kwaliteiten van de sterspeler veel minder tot hun recht te komen en moderne elftallen spelen niet meer met een klassieke spelmaker.
Na de uitschakeling van Argentinië waren er berichten dat Maradona zou opstappen. Deze berichten zijn echter nog niet bevestigd en veel Argentijnen willen dat hij blijft, inclusief president Cristina Kirchner. Zijn soms merkwaardige gedrag, het roken van Cubaanse sigaren tijdens trainingen en het voortdurend beledigen van mensen worden hem thuis niet kwalijk genomen. Sommige fans eisen zelfs een standbeeld.

Maradona’s Braziliaanse collega Carlos Dunga kon na de uitschakeling op minder respect rekenen. Hij stapte onmiddellijk zelf op en zijn volledige technische staf werd een dag later ontslagen.

Jonge talenten

Het volgende WK zal in 2014 plaatsvinden in Brazilië. Het thuisland zal dan ongetwijfeld de torenhoge favoriet zijn en vele ogen zullen op Latijns Amerika gericht zijn. Is er reden om aan te nemen dat de dan vast hooggespannen verwachtingen kunnen worden waargemaakt? Dat verschilt per land. Uruguay en in mindere mate Paraguay hebben dit keer geprofiteerd van een gunstige loting en het minder presteren van sterker ingeschatte tegenstanders die slecht presteerden (Frankrijk en Italië).

Een interessant team is Mexico. Dat land heeft veel jonge talenten. Mexico werd in 2006 wereldkampioen voor spelers onder 17 jaar. Die spelers zijn over vier jaar volledig ontwikkeld en kunnen dan schitteren op het hoogste podium. Vooral van drie jonge aanvallers valt veel te verwachten. Het gaat om Javier Hernández, Giovani dos Santos en Carlos Vela. Zij staan inmiddels onder contract bij grote Europese topclubs. Daar spelen ze nu nog een ondergeschikte rol, maar de verwachting is dat ze de komende jaren zullen doorbreken. Ook dit jaar had Mexico nog te lijden onder zijn traditionele mentale zwakheid. Mexico overleeft al decennialang steevast de poulefase met aantrekkelijk, verzorgd voetbal. Maar in de knock-outfase, wanneer het ook aankomt op mentaliteit, schieten ze altijd tekort. Meer spelers met ervaring in Europese topcompetities zal dit probleem waarschijnlijk naar de achtergrond doen verdwijnen.

Sambavoetbal

Bijna alle Latijns-Amerikaanse teams zijn tegenwoordig grotendeels samengesteld uit spelers uit de Europese competities. Vermoedelijk is dit een belangrijke reden voor hun betere presteren. Al langer kun je op WK’s zien dat Latijns-Amerikaanse ploegen ‘Europeser’ gaan spelen. Het nadeel daarvan is dat de botsing van voetbalculturen, die een WK vroeger was, goeddeels verdwenen is. Van het sambavoetbal van Brazilië en de spreekwoordelijke hardheid van Argentijnse en Uruguyaanse verdedigers is in Zuid-Afrika nauwelijks meer iets te zien geweest. Maar dat een Europese stijl tot betere prestaties leidt, is wel duidelijk.

Falende staten

Een heel andere vraag is in hoeverre betere sportprestaties van een land of een continent samenhangen met de ontwikkeling daarvan op economisch, sociaal of politiek gebied. De Volkskrantcolumnist Paul Brill wijdde er tijdens het WK een column aan. Het is hem opgevallen dat Afrikaanse landen bijvoorbeeld op ranglijsten van failed states (falende staten) veel ongunstigere posities innemen dan Latijns-Amerikaanse. De Afrikanen landen presteerden bij het WK op hun eigen continent teleurstellend, terwijl deze ploegen toch ook kunnen putten uit spelers met ervaring in Europa. De vergelijking met Azië is moeilijker te maken, omdat daar veel minder sprake is van een voetbalcultuur dan in Europa, Latijns Amerika en Afrika.

Met de nodige slagen om de arm lijkt een verband tussen algemene vooruitgang en sportieve ontwikkeling in ieder geval niet helemaal uit de lucht gegrepen.

Transfers

In eerste instantie weegt vermoedelijk de economische groei door. Ook het voetbal heeft onder die omstandigheden kunnen groeien en via entreeprijzen in het stadion en sponsoring zijn omzet verhoogd. Dat geld kan worden benut om spelers beter op te leiden. Daar worden ze beter van en interessanter voor Europese clubs. Het grote geld in het voetbal verdien je uit transfers. Daarmee kunnen clubs weer investeren en worden de spelers beter.
Maar ook de maatschappelijke ontwikkeling kan doorwerken.

Om in het voetbal – zeker op mentaal zware toernooien – als team ver te komen zijn zaken als zakelijkheid, mentale weerbaarheid, organisatie, productiviteit, efficiëntie en orde een voorwaarde. Juist op dit soort punten scoren Latijns-Amerikaanse samenlevingen veel beter dan vroeger en steken ze gunstig af bij Afrikaanse landen. Dit lijk je terug te zien op het voetbalveld.
Juist door Europeanen te kopiëren, troeft Latijns Amerika Europa op voetbalgebied steeds meer af.

Bookmark and Share


Terug