Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Kunst & Cultuur

"Ik wil jonge Cubanen een stem geven"

Interview met Lucy Mulloy over haar eerste film 'Una Noche'

Datum : 20/05/2013
Auteur : Teun Heuvelink
Land : Cuba

"Ik wil jonge Cubanen een stem geven"

Het is haar eerste langspeelfilm na haar afstuderen aan de Tisch School of the Arts binnen de Universiteit van New York en direct een groot succes. De Cubaanse speelfilm Una Noche van de Britse regisseuse Lucy Mulloy viel tijdens verschillende grote filmfestivals in de prijzen en werd ook tijdens het LAFF in Utrecht goed ontvangen. Als Mulloy in dit tempo doorgaat wacht haar een grote toekomst. Voor de film Una Noche verbleef Mulloy lange tijd in Cuba, met name voor het trainen van lokale, onervaren acteurs. 

Una Noche vertelt het op waarheid gebaseerde verhaal van drie Cubaanse tieners die gevangen zitten in het dagelijkse Cubaanse leven. De vrienden Elio en Raul hebben het plan opgevat om hun uitzichtloze situatie (armoede en een gebrek aan persoonlijke ontwikkeling en uitdagingen) te ontvluchten door met een vlot de oversteek naar Miami te wagen. Lila, de zus van Elio, voegt zich bij de twee vrienden na een serie van onvoorziene gebeurtenissen. Wat behalve de daadwerkelijke vlucht van de drie tieners erg aangrijpt is de realistische wijze waarop Mulloy de harde Cubaanse werkelijkheid weergeeft. Toch ging dat volgens Mulloy min of meer vanzelf: “Door mensen te ontmoeten en met ze te praten, door in Havana te leven maak je dit dagelijkse leven gewoon mee. Delen van de film zijn dan ook geïnspireerd op ontmoetingen met mensen. Tijdens het zoeken voor geschikte locaties klopten we vaak bij mensen aan. Die ontmoetingen en het kunnen zien van hoe mensen leven heeft ons erg geïnspireerd.” 

Documentaire 

Hoewel er in Havana zeker veel mensen in armoede en slechte huisvesting leven, komen er in de film praktisch geen beelden voor die een andere kant van Cuba laten zien, zoals van mensen die goed geld verdienen in het toerisme of via geldstortingen van familie uit het buitenland. Verklaarbaar, volgens Mulloy: “Ik ben niet veel mensen tegengekomen die substantiële bedragen binnen krijgen. De mensen die ik ken die kamers verhuren aan toeristen of die geld van familie krijgen komen daar net van rond. Ik heb er wel iets van proberen te laten zien, maar het is simpelweg geen film over de verschillende kanten van Cuba of over de verschillende ervaringen van mensen in Cuba.”

De harde kant van Cuba wordt door Mulloy uitstekend weergegeven en het is soms net alsof je naar een documentaire aan het kijken bent. Een met HIV besmette moeder die zich ’s nachts prostitueert om rond te komen en om haar medicijnen op de zwarte markt te kopen. Een zoon die zich aan oudere vrouwen geeft om dezelfde reden. Het lijkt wat aangedikt voor de film, maar het is niets minder dan de realiteit voor sommige Cubanen. Mensen kunnen daarop gemengd reageren. “Mensen binnen en buiten Cuba vinden dat soort scènes heel authentiek en waarheidsgetrouw, ook omdat zulke dingen overal ter wereld gebeuren. Alleen is het misschien wel zo dat Cubanen er wat opener over zijn, makkelijker over hun leven praten. Veel van wat je in de film ziet waren dingen die op dat moment speelden in de omgeving van de acteurs of van mensen die we hebben leren kennen. Er waren zelfs nog verhalen die een graadje erger zijn dan wat we in de film hebben laten zien”.

Vluchten

Hoewel Mulloy met haar film een realistisch beeld neerzet van het Cubaanse leven blijft het ook voor haar een maatschappij die moeilijk te vatten is en veel meer vragen oproept: “Hoe meer lagen je van de Cubaanse ui afpelt, hoe meer vragen er ontstaan en hoe meer zaken je tegenkomt waar je niets vanaf weet. Het is een zeer complexe maatschappij met veel tegenstellingen. Ik vind het een erg verwarrende plek om te zijn en daarom wilde ik ook deze film maken, om te kunnen ontcijferen wat ik om me heen zag.” Dat Cuba een verwarrende plek kan zijn is geen mening die alleen buitenlanders is toebedeeld. Veel Cubanen zijn in het verleden hun land ontvlucht en vluchten nog steeds, voornamelijk vanwege sociaaleconomische redenen. Politieke vluchtelingen kwamen en komen immers het land nauwelijks uit. Ook de twee hoofdrolspelers uit de film; Dariel Arrechaga (Raul) en Javier Núñez Florián (Elio) zijn tijdens een filmfestival in Canada gevlucht naar Miami om zich daar vervolgens te settelen. 

Fundido

Hoewel de levensomstandigheden van mensen vaak treurig zijn, hebben de Cubanen meestal geen zwaarmoedig karakter en is er in de meest armoedige situaties vaak nog wel wat van vreugde te herkennen. De Cubaanse auteur Pedro Juan Gutiérrez schreef prachtige boeken over deze met zonlicht doordrenkte rauwe en melancholische maatschappelijke staat. In Una Noche zijn hier ook momenten van terug te zien. Treurige beelden met een harde waarheid en toch word je er niet neerslachtig van. Mulloy legt uit: “Ik denk dat het de invloed van jonge mensen is. Jongeren in Cuba zijn over het algemeen optimistisch, zij hebben hoop en goede verwachtingen. Tijdens de film zie je wel dat Raúl die hoop langzaam verliest, hij raakt fundido zoals de Cubanen dat noemen. Gesmolten, alsof je in een put zit waar je niet meer uitkomt. Toch denk ik niet dat een dergelijke situatie alleen voor mensen in Cuba geldt. Ik hoop eigenlijk dat een jong persoon in Alaska of Idaho die dromen en ambities heeft en weet dat die alleen te verwezenlijken zijn op andere plekken, zich kan identificeren met jonge mensen als Elio en Raúl. Het is wat dat betreft een ‘universeel’ thema.” 

Una Noche is een film waarin jongeren centraal staan. Dit was een bewuste keuze van Mulloy: “Een van de redenen waarom ik deze film wilde maken is omdat ik de Cubaanse jeugd een stem wilde geven. Ik wilde een relevant en tragisch thema als vluchten met gevaar voor eigen leven vanuit een Cubaans perspectief vertellen, met daarin de focus op jongeren. Ik wilde iets authentieks vertellen waar de Cubanen zich mee kunnen vereenzelvigen. Niet een film over een Europeaan die naar Cuba gaat en dingen meemaakt zoals je zo vaak ziet, maar een film over Cubanen in Cuba.”

Mulloy had graag nog een film in Cuba gemaakt, maar het feit dat een aantal acteurs gevlucht zijn en Una Noche nog niet vertoond mag worden in Cuba (de film is wel vertoond tijdens het film festival in Havana), doet Mulloy er “twee keer over nadenken voordat ik weer een film maak die niet eens vertoond mag worden aan de mensen waarvoor hij gemaakt is.”

Una Noche | Lucy Mulloy | Cuba | 2012 | 90 minuten | Spaans gesproken

Bookmark and Share


Terug