Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Kunst & Cultuur

Isabel Allende in Nederland

Datum : 27/11/2010
Auteur : Maja Haanskorf
Land : Chili

Isabel Allende in Nederland

Communicatie, daar draait het om voor Isabel Allende. De beroemde schrijfster wil weten wie haar lezers zijn en wat ze vinden van haar boeken. Die lezers zijn vooral vrouwen, getuige de bomvolle zaal in het Spaans cultureel centrum Instituto Cervantes te Utrecht. Daar beantwoordt de van origine Chileense op een maandagochtend in oktober geroutineerd vragen van haar publiek.


Aanleiding voor Allende’s bezoek aan Nederland, is de vertaling van haar jongste roman: Het land onder de zee. Deze dikke historische roman speelt zich af in het huidige Haïti en in New Orleans tussen 1770 en 1810. Aan de zijde van hoofdpersoon Zarité, een 13-jarige slavin, beleeft de lezer de verschrikkingen van de slavernij. "Het idee ontstond toen ik in New Orleans was voor mijn boek over Zorro", vertelt Allende. "Ik werd verliefd op de stad vanwege de mix van culturen en de verhalen over piraten, maar tegelijk bleek haar geschiedenis niet zo mooi te zijn. Tussen 1800 en 1804 kwamen er tienduizend vluchtelingen vanuit Haïti, dat toen nog Española heette. Die twee geschiedenissen heb ik met elkaar verweven." 

Volgens Allende zijn het altijd oude blanke mannen die geschiedenisboeken schrijven. "Het is het verhaal van de overwinnaar, het gaat nooit over vrouwen, kinderen of arme mensen." Daarom maakt ze voor haar research gebruik van biografieën, brieven en dagboeken. "Mijn werk is niet wetenschappelijk, ik vertel over het dagelijkse leven, dat is mijn doel." Historische data vindt ze in boeken, op internet en in films. En ze gebruikt haar verbeelding. "Waarom zou ik dat niet doen", vraagt ze retorisch aan het publiek. Dat publiek is uiterst welwillend; regelmatig wordt een vraag vooraf gegaan door de mededeling hoe er van haar boeken is genoten.

Hoewel Het land onder de zee vooral een realistische vertelling is, met een duidelijke grens tussen goed en kwaad, komt er toch nog iets spiritueels bij kijken. Want volgens Allende valt  de overwinning van de slaven in Haïti niet te begrijpen zonder voodoo. "De slaven kwamen van verschillende plaatsen, ze spraken verschillende talen en ze beleden verschillende godsdiensten. Bij aankomst werden ze gedoopt. Maar ze wisten niets van het christelijke geloof, dus ze vermengden het met hun traditionele geloven. Zo werd de voodoo geboren: het geloof in één god en in dat van loas, geesten. Alles heeft een geest, ook een steen. Dat gevoel van goddelijkheid gaf de kracht voor het verzet."
Literatuur kan helpen om problemen en verschrikkingen te begrijpen, is de overtuiging van Allende. "Zaken als ongelijkheid, geweld en oorlog komen overal voor, niet alleen in Latijns Amerika. En overal hebben mensen dezelfde angsten, emoties en wensen. Om dat te begrijpen en het werkelijk mee te beleven, moet je als lezer in een boek het gevoel hebben dat jij het personage bent. Dan brengt literatuur, als het goed is geschreven, mensen met elkaar in verbinding."

Herinnering

In haar boek Paula beschreef Allende de dood van haar dochter Paula. Nu, tien jaar later, constateert ze dat er iets vreemds gebeurt met de herinnering. "Voor lezers blijft de man van Paula altijd een weduwnaar. Maar hij is intussen hertrouwd, heeft kinderen en een nieuwe familie. Het leven verandert voortdurend. Dat merk ik al schrijvende. Zonder de dagelijkse brieven die ik aan mijn moeder schrijf, zou ik veel vergeten." Allende is zich zeer bewust van de toeval in het leven. "Je kunt van een groot geluksmoment zo neerstorten in het grootse ongeluk. Dat was zo met Paula en sindsdien ben ik steeds alert op een ongeluk dat volgt op een heel gelukkig moment."
 

Allende betoont zich enthousiast over de toekenning van de Nobelprijs voor de Literatuur aan de Peruaanse schrijver Mario Vargas Llosa. "Dat is belangrijk voor alle schrijvers in Latijns Amerika en voor alle Spaanstaligen. Tenslotte is Spaans wereldwijd de tweede of derde taal. Alleen in de Verenigde Staten zijn er al twaalf miljoen latino’s en hun aantal groeit. Het is van belang de taal te behouden en te versterken." Zelf ontving Allende onlangs in Chili de Nationale Literatuurprijs 2010. Slechts weinig vrouwen viel die eer te beurt. Een bekende voorgangster is Gabriela Mistral. "Ik denk dat de jury, een stel oude mannen, geen andere keus meer had dan de prijs aan mij toe te kennen. Er was in Chili een lobby van vrouwen om op mij te stemmen." Ook zonder prijs weet Allende zich gewaardeerd door haar lezers. Haar boeken zijn in dertig talen verschenen. In het voorjaar van 2011 komt al weer een nieuw boek uit. "Dit keer is het een hedendaags verhaal over een 18-jarig meisje uit Berkely, dat door haar Chileense oma wordt weggeplukt uit haar moderne leven en terecht komt op een Chileens eiland." Na dit boek is de schrijfster van plan een lange rustpauze te nemen. "Ik ga me zeker een jaar niet meer bezig houden met schrijven. Ik werk al sinds mijn 17e en dat ben ik een beetje zat. Ik ga lezen en eten wat ik wil. Daarna zie ik wel verder. Wie weet ben ik in 2012 zo maar dood."
 

Isabel Allende (1942) is de nicht van de in 1973 overleden Chileense president Salvador Allende. Ook al woont ze al 23 jaar in San Fransisco, toch ziet ze zichzelf als deel van de Latijns-Amerikaanse literatuur. In 1982 debuteerde ze met Het huis van de Geesten. Sindsdien is er om de twee jaar wel een boek van haar verschenen. De meeste werden bestsellers, maar haar literaire reputatie is tanende.

 

 

 

 

Bookmark and Share


Terug