Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Krap bij kas maar goed in hun vel

Latijns-Amerikaanse immigranten in Spanje

Datum : 10/07/2012
Auteur : Chris Canter

 Krap bij kas maar goed in hun vel

Wie verlangt naar Latijns Amerika en een bescheiden budget heeft, kan een reisje maken naar bijvoorbeeld Madrid. Daar kun je gerechten als ceviche eten in een keur aan Peruaanse, Dominicaanse of andere restaurants. De onafhankelijkheidsdag van een Latijns-Amerikaans land meevieren op Plaza Mayor of bachata dansen in de disco – straight dan wel gay, is evenmin een probleem. Latino’s dragen sterk bij aan het straatbeeld en winkelaanbod. Een beetje Madrileense straat heeft een locutorio om voordelig naar het buitenland te bellen. Wie zijn deze Latijnse nieuwkomers?

 

“Ik heb geen afstand gedaan van mijn essentie, mijn gewoontes, mijn manier van praten, mijn gerechten, mijn muziek.” Karen (38) verruilde in 2005 Ecuador voor Spanje om een masteropleiding te doen. Sindsdien is ze 4 keer teruggeweest naar Ecuador. Tegenwoordig is ze actief bij een IT-bedrijf en als medewerkster van Ecuadoriaanse organisaties in Spanje. Voorheen werkte ze bij bedrijven die zich richten op Latijns-Amerikaanse klanten. In Spanje voelt ze zich prettig en volledig geïntegreerd. Ze betreurt dat sommige Spanjaarden Latijns-Amerikanen over één kam scheren: “Alsof we weinig ontwikkeld zijn, terwijl de kwaliteit van masteropleidingen in Ecuador hoger is dan in Spanje.”

Karen is een van de vele latino-migranten in Spanje. Latijns-Amerikanen vormen ongeveer een kwart van de immigranten in Spanje. De meesten komen uit Ecuador (ruim 370.000 legale migranten), Colombia (ruim 224.000), Bolivia (142.000) en Peru (123.000), gevolgd door de Dominicaanse Republiek, Argentinië, Paraguay en Brazilië, en overige Latijns-Amerikaanse landen. Deze immigranten zijn door taal, godsdienst en geschiedenis met Spanje verbonden, wat hen helpt hun weg te vinden in de Spaanse samenleving. Bovendien kunnen ze zich door hun aantallen sterk maken in belangengroepen of uiten in culturele organisaties.

Steward

Omdat veel Latijns-Amerikanen uitsluitend Spaans spreken en Spanje verdragen heeft met verschillende Latijns-Amerikaanse landen om de migratieprocedure te vereenvoudigen, is Spanje is een logische keuze, hoewel er ook veel Peruanen en Ecuadorianen in Italië wonen. De crisis ontziet de latino’s niet: waar een vijfde van de Spanjaarden werkeloos is, is bijna een derde van de immigranten dat. De groei van het aantal immigranten, die begin deze eeuw enorm toenam, is sinds 2008 sterk afgeremd. Hoewel, in 2011 nam de groei weer toe. Het aantal Bolivianen steeg in dat jaar met een vijfde.

In 2008 had Fredd (23) in Peru een sollicitatiegesprek met een horecaketen waar zijn broer ook werkte. In een Spaanse vestiging van deze keten vond hij werk als kok. “Mijn ouders wonen in Peru. Ik ben een keer teruggeweest.” Fredd geeft de voorkeur aan Spanje, vanwege de economische en sociale omstandigheden. Hij voelt zich thuis in Spanje, maar gaat voornamelijk om met latino’s. “Er is me nog nooit iets negatiefs overkomen. Ik voel me niet gemarginaliseerd. De crisis heeft me niet heel erg geraakt, al verdien ik nu minder.”

Enzo (27) kwam in 2005 over uit El Salvador. Hij werkt als conciërge en stuurt maandelijks geld naar zijn moeder. Hij voelt zich evenmin sociaal buitengesloten, maar is somber gestemd over de arbeidsmarkt. “Een paar jaar geleden had het bedrijf waar ik voor werk veel meer mensen in dienst. Ik hoop dat het niet failliet gaat.” Juan Carlos laat eenzelfde geluid horen. De zesentwintigjarige Mexicaan kwam in 2006 als gediplomeerd steward naar Spanje, maar vond geen werk en keerde vorig jaar terug naar zijn geboorteland.

Uitgezet

Door de werkeloosheid is de sociale problematiek nijpender in minder bedeelde stadswijken, zoals het Madrileense Vallecas. Deze problematiek heeft zijn uitschieters, zoals de moord in Vallecas afgelopen april op een Spaans-Dominicaanse tienerjongen door leeftijdgenoten van deels Dominicaanse achtergrond. Mogelijk had de moord te maken met sympathieën voor rivaliserende Dominicaanse bendes. Of dergelijke excessen primair te wijten zijn aan de crisis, aan bendevorming die uit Latijns Amerika is overgewaaid, of aan de identiteitsproblematiek van sommige ‘allochtone’ jongeren, is de vraag: waarschijnlijk gaan deze ingrediënten hand in hand.

Het gevoel leeft dat door de crisis de discriminatie tegen buitenlanders toeneemt. Zo stelt maatschappelijk werker Antonio Llorente van de vereningin La Rueca: “Migranten krijgen te horen dat ze terug moeten naar hun eigen land.” Het was altijd al zo dat mensen met een niet-Europees uiterlijk een grotere kans hebben door de politie naar de identiteitspapieren te worden gevraagd. (In mei 2012 vaardigde de politie regels uit die het controleren van mensen op basis van hun uiterlijk verbieden.) Wie geen verblijfsvergunning heeft, loopt het risico het land te worden uitgezet.

Gastronomie 

Sommige Spanjaarden verwijzen snerend naar Zuid-Amerikanen – vooral die met een indiaans uiterlijk – als sudacas of panchitos. Jonge latino’s, die met hun ouders naar Spanje zijn gekomen, leggen zelf ook liever niet de nadruk op het inheemse aandeel van hun achtergrond en identiteit. Ze kijken op tegen de westerse cultuur; inheemse talen zoals Quechua wijzen ze van de hand. Ze nemen zoveel mogelijk afstand van het concept van de indígena (inheemse), de achtergeblevene, die slecht Spaans spreekt en zich niet aanpast aan de moderne samenleving.

De mate waarin latino’s het accent en woordenschat van het land van herkomst aanhouden, hangt vooral af van de leeftijd waarop men is overgekomen. Teresa (20), verzorgster in opleiding, kwam in 2006 met haar ouders over uit Argentinië. “Het eerste anderhalf jaar was vreselijk, maar ik heb ondertussen veel mensen leren kennen en voel me erg geïntegreerd.” Haar accent is noch Spaans, noch typisch Argentijns zoals dat van haar vader.

Sommige Latijns-Amerikaanse migranten zouden wel in een ander Europees land willen wonen, zoals Enzo overweegt, of in een ander Spaanstalig land, zoals Fredd zegt. Of ooit willen terugkeren naar hun land van herkomst, iets waar Karen aan denkt. Hoe dan ook blijft het overzeese thuisland – bijvoorbeeld door gehechtheid aan de gastronomie en uiteraard door familiebanden – een nadrukkelijke rol spelen in hun leven in Spanje.

 

Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug