Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Economie & Ondernemen

Latijns Amerika laat EU haar spierballen zien

EU-CELAC conferentie afgesloten

Datum : 31/01/2013
Auteur : Bart-Jaap Verbeek

Latijns Amerika laat EU haar spierballen zien

Op 26 en 27 januari 2013 vond de 7e editie van het Topoverleg plaats tussen de Europese Unie (EU) en Latijns Amerika en de Cariben, voor het eerst verenigd in de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (CELAC). De conferentie, die in het teken stond van handel en investeringen, bracht staatshoofden en regeringsleiders van beide continenten bij elkaar in de Chileense hoofdstad Santiago.

Vooraf was het de vraag hoe beide regio’s elkaar zouden benaderen, gezien de economische en financiële problemen in de EU en de voortdurende groei in Latijns Amerika. De EU is de grootste investeerder in Latijns Amerika en de Cariben en tweede handelspartner na China. Deze afhankelijkheid bood Latijns Amerika en de Cariben de mogelijkheid om zich sterk te maken; ze zijn onderdeel van de oplossing voor de Europese economische malaise. 

Succes

Latijns Amerika en de Cariben wisten deze uitgangspositie tegenover de EU goed te benutten. Ze sloten tijdens het topoverleg akkoorden af om hun natuurlijke hulpbronnen te beschermen tegen buitenlandse investeerders. Zo wisten de 33 staatshoofden van CELAC enkele belangrijke amendementen met betrekking tot het juridische raamwerk voor buitenlandse investeringen toe te voegen aan de Verklaring van Santiago, die op zondag 27 januari met de 27 EU-lidstaten werd ondertekend. De EU pleitte hard voor het versterken van de juridische zekerheid voor investeerders en het verlagen van handelsbarrières tussen beide regio’s. Daarnaast was de Europese frustratie over de recente nationaliseringen van Spaanse en Franse bedrijven in Argentinië, Bolivia en Venezuela voelbaar. Deze houding werd fel bekritiseerd door de Argentijnse president Cristina Fernández, die op Twitter duidelijk maakte dat ze het verdrag niet zou ondertekenen zolang Argentijnse bedrijven moeten opboksen tegen oneerlijke concurrentie van machtige Europese bedrijven. Ook de Boliviaanse President Evo Morales keurde de Europese eis voor winstgaranties voor hun bedrijven af en zei daarbij dat Europa de regio lang genoeg geplunderd heeft om zulke eisen te stellen. 

Het was uiteindelijk Venezuela dat het grootste succes boekte. De regering van het olierijke land wist de Europese leiders te overtuigen om een zin uit de verklaring te schrappen, waarmee de leiders hun economische reguleringen wilden baseren op “internationale toewijdingen en verplichtingen”. Hiermee stemden de Europese regeringsleiders in met het Venezolaanse voorstel dat elke natie vrij is om buitenlandse investeringen te reguleren op basis van haar eigen economisch en sociaal ontwikkelingsbeleid. 

Volgens de Boliviaanse minister van Communicatie, Amanda Dávila, heeft juridische zekerheid ook voor Latijns Amerika een belangrijke betekenis, maar op een andere manier. Ze wees daarbij op de beginselen van de Bolivariaanse Alliantie voor de Amerika’s (ALBA). “We benadrukken het belang van samenwerken om investeringen te bevorderen die gericht zijn op duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, milieubescherming, sociaal-economische ontwikkeling, schepping van een gunstig investeringsklimaat  met juridische zekerheid en respect voor nationale en internationale wetten.”

Dekmantel

Ondanks het succes blijft er kritiek bestaan op dergelijke bijeenkomsten die vooral fungeren om de Europese belangen in Latijns Amerika te behartigen. Tijdens de traditionele alternatieve top – 'Cumbre de los Pueblos' – pleitten meer dan 400 sociale organisaties uit Europa en Latijns Amerika en de Cariben voor meer sociale gerechtigheid, internationale solidariteit en soevereiniteit voor de volkeren. Volgens de Chileense activist Martín Pascual is de slogan van de officiële top – Alliance for Sustainable Development to Promote Investments of Social and Environmental Quality – een dekmantel voor het continuerende belang van investeringen als prioriteit in de bi-regionale betrekkingen. 

De EU importeert jaarlijks 35 miljoen ton aan Argentijnse en Braziliaanse soja en de vraag naar fossiele en minerale grondstoffen is enorm. In Santiago heeft de Duitse Bondskanselier Angela Merkel een grondstoffenpartnerschap met Chili ondertekend, dat rijk is aan onder andere lithium en koper, en plant een dergelijke overeenkomst met Peru. Voor de Spaanse Premier Mariano Rajoy was de voornaamste doelstelling “het openen van nieuwe wegen om de aanwezigheid van Spaanse bedrijven in de regio te vergroten”. De toegang tot markten en garanties voor vrijhandel blijven dominante thema’s in de slotverklaring, dat onder andere een verbintenis omvat om “protectionisme in al zijn vormen te vermijden”en om een “open, op regels gebaseerd multilateraal handelssysteem te hebben”. Daarbij uitte de voorzitter van de Europese Raad, Herman van Rompuy, de hoop op hervatting en afsluiting van de vrijhandelsonderhandelingen met Mercosur, die al jaren muurvast zitten vanwege de protectionistische maatregelen die Argentinië en Brazilië als reactie op de economische crisis tegen de EU hebben genomen. 

Tijdens de Cumbre de los Pueblos werd gewezen op de oorzaken van de crisis in Europa en de alternatieve ontwikkelingsmodellen die door enkele Latijns-Amerikaanse landen worden aangehangen en die daarmee een onafhankelijker, autonoom en soeverein pad bewandelen. Volgens Pascual proberen landen als Venezuela, Bolivia, Ecuador en Argentinië hun economieën te versterken zonder exclusieve focus op extractivisme, een rol die hen door de geïndustrialiseerde landen wordt toebedeeld. Wat dat betreft blijft de slotverklaring een grote stap vooruit, omdat er vooruitgang is geboekt op het gebied van soevereiniteit. Het land waarin geïnvesteerd wordt, hoeft zich niet langer volledig te onderwerpen aan de wil van de investeerder.

 
Bron : IPS, APNews, Enlazando Alternativas
Bookmark and Share


Terug