Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Kunst & Cultuur

Latijns-Amerikaanse muziek blijft onverminderd populair

Verschillende muziekstromingen versmelten door globalisering

Datum : 17/12/2012
Auteur : Bart-Jaap Verbeek

Latijns-Amerikaanse muziek blijft onverminderd populair

Naast megasterren als Shakira en bands die diverse traditionele muziekstijlen mengen met moderne, meer westerse ritmes, kent Latijns Amerika een groot aantal beroemde artiesten die hier onbekend zijn. In eigen land trekken ze volle zalen. Hoe ‘geglobaliseerder’ de muziek, hoe meer populariteit in Europa en de Verenigde Staten.

Het was dé zomerhit van afgelopen jaar. Gustavo Lima stond met zijn ‘Balada’- bekend van het deuntje ‘Tchê Tcherere Tchê Tchê’ -  maar liefst dertien weken op nummer 1 in de Nederlandse top-40, wat een  record betekende. Kort daarvoor had Michel Teló met ‘Ai Se Eu Te Pego!’ al de weg vrijgemaakt voor een nieuwe golf aan Latijns-Amerikaanse muziek. Artiesten uit de regio zijn de afgelopen decennia steeds populairder geworden.  Denk hierbij aan het liedje ‘Lambada’, maar ook Shakira en Juanes hebben zich inmiddels gevestigd in de top van de internationale popwereld. Toch is er een grote groep Latijns-Amerikaanse artiesten die hier volslagen onbekend is.  Muziek uit Latijns Amerika is net zo divers als het continent zelf en kent karakteristieke uitingen, afhankelijk van land en regio. Dat juist  artiesten als Shakira en Juanes internationaal zijn doorgebroken, ligt volgens de Argentijnse zanger Fidel García Cortéz aan de ‘globalisering’ van hun muziek, waardoor ze nauwelijks meer verschillen van andere internationale popartiesten.

Weemoedig

García Cortéz zingt in het Nederlandse kwartet Jacarandá, genoemd naar de gelijknamige boom, en is liefhebber van tango, bolero en milonga. De muziek van Jacarandá omschrijft hij als weemoedig en vrolijk, vol verlangens en ingetogen. “Via muziek proberen we bij het publiek een beeld te scheppen van een kleurrijk continent. Onze muziek is een muzikale en poëtische reis door Latijns Amerika”, vertelt García Cortéz. In zijn ogen heeft de samensmelting van etniciteiten en tradities een enorme diversiteit aan muziekstromingen in de regio opgeleverd. Van Mexicaanse corrido, Colombiaanse cumbia naar Braziliaanse samba en Argentijnse tango. Elk deel van het continent kent zijn eigen specifieke muziekstromingen, vaak gemengd met lokale varianten. Sommige van deze stromingen zijn ook in Europa aangeslagen, zoals de salsa en de tango. 

Mengelmoes

Andere muzieksoorten vinden pas recentelijk hun weg naar het oude continent. In het kielzog van het patchanka- succes van Manu Chao en andere mestizo bands uit voornamelijk Barcelona, volgden onder andere El Gran Silencio (Mexico), Desorden Público (Venezuela), La Vela Puerca (Uruguay) en Los del Abajo (Mexico) en ontstond er opnieuw interesse voor de legendarische Argentijnse groep Los Fabulosos Cadillacs. Ook in Nederland nam de belangstelling voor deze mengelmoes van latin, ska, reggae, rock, punk en elektronische muziek toe. De Melkweg in Amsterdam organiseert sinds 2002 de Qué Pasa!- feesten en in Utrecht gaat het publiek los tijdens de maandelijkse Fuerza!- avonden in Ekko.

Bossanova

Het succes van de Latijns-Amerikaanse muziek zit vooral in het mengen van verschillende muziekstijlen. De recente opkomst van de zogenaamde electro-cumbia is daar een mooi voorbeeld van. Artiesten als Bomba Estéreo, Systema Solar en El Hijo de la Cumbia mixen traditionele cumbia met moderne ritmes en worden geprezen door internationale muziekcritici. Volgens García Cortéz heeft ook dit te maken met globalisering van de muziek. “Een beroemde artiest pakt een hit uit een andere tijd en cultuur, anderen volgen en dan wordt het een wereldtrend”. Zo werd ‘Mas Que Nada’ opnieuw een wereldhit nadat de Braziliaanse bossanova pianist Sergio Mendes een nieuwe versie met de Black Eyed Peas uitbracht.

Folklore

Terwijl modernere varianten aan populariteit winnen in Europa en de Verenigde Staten, blijft de traditionele muziek vooral immens populair in Latijns Amerika. Volkszangers als de Mexicaanse Armando Manzanero of Peruaanse criolla-artiesten trekken in eigen land volle stadions, maar internationaal zullen ze niet zo snel doorbreken. Dat heeft te maken met een taalbarrière, maar daarnaast is dit soort muziek vaak ingebed in een specifieke culturele en sociale context. De nueva canción, afkomstig uit Chili, hernieuwde bijvoorbeeld traditionele folklore en vond al gauw gehoor onder de revolutionaire bewegingen in heel Latijns Amerika.  Zo had ze grote invloed op de latere Rock en Español, cumbia en muziek uit de Andes. Ze vertaalt specifieke maatschappelijke sentimenten, die  geografisch beperkt zijn. Je kunt het vergelijken met Nederlandse protestliederen, die ook niet snel elders populair zullen worden.

Protestliederen

Voor García Cortéz  behoort de Cubaan Silvio Rodríguez, leider van de nueva trova, tot een van zijn  inspiratiebronnen. “De jaren zeventig en tachtig waren de jaren van de militaire dictaturen en de meeste Latijns Amerikanen voelden de onderdrukking van deze regimes. Verschillende kunstvormen, waaronder de literatuur maar zeker ook de muziek, waren manieren om te protesteren. Tegenwoordig gaat het op sociaal en economisch vlak beter met de meeste Latijns-Amerikaanse landen, maar armoede en onderdrukking blijven belangrijke thema’s in de verschillende muziekstromingen.” Dit betekent overigens niet dat er voor dergelijke traditionele muziek geen belangstelling is in de rest van de wereld, maar wel veel minder dan voor de zogenaamde ‘geglobaliseerde’ artiesten.

De traditionele muziek raakt met name in de Verenigde Staten wijder verspreid onder de enorme diaspora. De Latin Grammy Awards leverden succes op voor onder andere Susana Baca (Peru – Afro-Peruaanse muziek), Los Tigres del Norte (Mexico – norteño), Celia Cruz (Cuba – salsa) en Juan Luís Guerra (Dominicaanse Republiek – merengue). Ook García Cortéz ziet genoeg Nederlandse belangstelling voor zijn muziek. “Met mijn groep Jacarandá trekken we een zeer divers publiek; ik denk dat nog geen 10 procent van ons publiek latino is”.

Voor meer informatie over Jacarandá, zie http://www.jacaranda-music.nl/

Foto's van boven naar beneden: Gustavo Lima, García Cortéz van Jacarandá, Manu Chao. Silvio Rodríguez

 

Bookmark and Share


Terug