Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Mexico: de gevaarlijke weg naar het Noorden

Verslag van Human Rights Café

Datum : 02/10/2013
Auteur : Franka van Schaik

Mexico: de gevaarlijke weg naar het Noorden

Op 13 september was het Human Rights Café, georganiseerd door Peace Brigades International-Nederland en Amnesty International, gewijd aan  Mexico en meer specifiek aan  het geweld tegen de eigen burgers en Midden-Amerikaanse migranten. Met name verdwijningen komen bijzonder veel voor.  

Hoogleraar Wil Pansters, van de Universiteit van Utrecht en Universiteit van Groningen, beet het spits af en schetste de context van de onderwerpen  Coördinator van de Amerika’s bij Amnesty International, Frank Bron, besprak de duizenden slachtoffers en het feit dat de Mexicaanse overheid er weinig aan doet om zijn eigen burgers te beschermen. De speciale gast van de avond was de Mexicaanse Alma Rosa García Guevara, die op haar Europese tour vertelde over haar werk bij het Centrum voor Mensenrechten in Coahuilla, Noord-Mexico en over het werk van collega’s in opvanghuizen voor migranten. Alma was hier op uitnodiging van Peace Brigades International.  

Militarisering

Pansters vertelde dat de macht in Mexico voor tientallen jaren in handen is geweest van de conservatieve politieke partij de PRI (Nationale Actiepartij). Maar in 2000 veranderde dat en nam de liberale PAN (Institutioneel Revolutionaire Partij) het voor twaalf jaar over. Vorig jaar won de machtige PRI weer de presidentiële verkiezingen. Tijdens al die jaren van PRI en PAN had de georganiseerde misdaad alle ruimte om te groeien en om politici in te palmen. 

De transities heben volgens Pansters weinig wezenlijks veranderd op het niveau van macht en bestuur. De militarisering is niet stopgezet en de bazen van de drugsbendes worden nog steeds niet opgepakt. Alleen heeft president Nieto besloten om de Amerikaanse geheime dienst, die voorheen actief was in Mexico, het land uit te zetten vanwege verscheidene schandalen waar agenten bij betrokken waren. Pansters ziet wel een geografische verandering in het geweld. Speelde het zich voorheen af in de meer landelijke, kleinere steden, in noord- en zuidwest-Mexico, tegenwoordig is Mexico-Stad het toneel. Het vele geweld heeft geleid tot een versplintering van organisaties en de militarisering heeft onder andere ervoor gezorgd dat de organisaties zich verspreiden. 

Radiostilte

Met name op beleidsniveau is er wel degelijk iets veranderd: De communicatie vanuit de overheid is van actieve berichtgeving overgegaan naar radiostilte. De afgelopen zes jaar is er veel gepraat over de beruchte oorlog tegen drugs. Maar vanaf 2013 is het geweld verdwenen als gespreksonderwerp. Ook de media berichten niet meer zo vaak over het geweld. Wat onveranderd bijft, is het aantal slachtoffers. Onder president Calderón van de PAN zijn er 125.000 doden gevallen door de georganiseerde misdaad. Ongeveer 20.000 mensen zijn verdwenen. Onder de nieuwe president Nieto van de PRI zijn er al 13.775 duizend doden gevallen en de prognose voor de komende vijf jaar is dat er tussen de 84 duizend en 100 duizend extra doden zullen vallen. 

Grenzen

Migranten die vanuit Midden-Amerika via Mexico naar de Verenigde Staten reizen om daar te werken, ondervinden veel last van de georganiseerde misdaad. Het wordt steeds moeilijker voor de migranten om de grenzen over te steken. De VS hebben de laatste jaren het beleid rond de grenzen stevig aangescherpt. De technologische ontwikkeling helpt daarbij. De politie gebruikt drones, infraroodcamera’s en zet veel grensbewaking in om de veelal Midden-Amerikanen tegen te houden. Het gevolg is dat de migranten door de gevaarlijkste zones moeten reizen. De hulp die ze hiervoor nodig hebben, krijgen ze van de georganiseerde misdaad, met alle gevolgen van dien. 

Migranten  

Alma García Guevara is in Europa om te praten over de problematiek rond de migranten in Mexico. Zij reizen op de daken van cargotreinen door Mexico heen. Het zijn gevaarlijke reizen onder zware omstandigheden. Door ongelukken en geweld vallen mensen van de treinen af en verliezen ledematen. ‘s Nachts is het koud en overdag is er hitte. Migranten worden bestolen, verkracht en afgeperst. De drugskartels ontvoeren migranten en eisen losgeld van families. Hele groepen migranten worden ontvoerd om voor de drugskartels te werken. Het komt ook vaak voor dat de migranten drugs moeten smokkelen naar de VS. Casa del Migrante schrijft de getuigenissen van de migranten op. Er wordt voor ze gezorgd. Ook het personeel daar wordt bedreigd. Zij brengen de inkomsten van de drugsbendes in gevaar.  

Economie boven mensenrechten 

Volgens Amnesty International faalt de Mexicaanse regering in het beschermen van de burgers en de migranten. Er bestaat geen betrouwbare overheid in Mexico. Volgens Frank Bron, coördinator Amerika’s, gaat de regering flink in de fout en zijn de consequenties verstrekkend. Amnesty heeft 87 verdwijningen sinds 2007 gerapporteerd, waarvoor de autoriteiten verantwoordelijk gehouden worden. Officieel bestaat er een politie-eenheid die zich met verdwijningen bezighoudt, maar weinig zaken worden opgelost. Eigenlijk interesseert het de autoriteiten nauwelijks. Gewone  Mexicanen zijn veelal het slachtoffer van de georganiseerde misdaad en de bendeoorlogen. Gijzelaars worden gedwongen om te werken als smokkelaars, sekswerkers of in de distributiecentra van drugs. Zelfs hele groepen, zoals telefoniedeskundigen en politieagenten, worden ontvoerd die van nut kunnen zijn voor de bendes. 

Het ontbreekt de Mexicaanse politie aan professionaliteit. Daarom heeft de regering onder leiding van toenmalig president Calderón het leger ingezet. De georganiseerde misdaad is verantwoordelijk voor honderdduizenden moorden en verdwijningen. Het komt dan ook niet als verrassing dat de straffeloosheid erg groot is. De huidige president Nieto bespreekt zelfs niet in een recent jaarrapport de mensenrechtenschendingen. Voor Mexico is een goed imago  naar de buitenwereld belangrijk. Volgens Bron is de economische reputatie belangrijker voor de Mexicaanse regering dan de mensenrechten.  

Verdwijningen

Alma García Guevara werkt voor het Centrum voor Mensenrechten in Coahuila, waar zij families begeleidt van verdwenen personen. Dit jaar alleen al zoekt het centrum naar 314 verdwenen personen. García vertelt dat de staat niets doet en dat daarom de families de zaken zelf gaan onderzoeken. Zo hebben zij op de plattegrond van de stad aangeduid waar de belangrijkste drugsorganisaties zitten en waar de drugsactiviteiten plaatsvinden. Ook gaan de familieleden zelf de getuigen interviewen en op zoek naar bewijs. Ze vragen zelfs de bendeleiders waar hun familieleden gebleven zijn. Garcí noemt de incompetentie van de politie en de corruptie in Coahuila. De autoriteiten daar zeggen dat vierhonderd mensen  hebben teruggevonden in 2013, maar dat zijn leugens volgens García. Zij zegt dat er maar zeven mensen zijn teruggevonden; drie personen zijn teruggebracht door de bendes, twee zijn gered door de politie, een persoon is vermoord teruggevonden en een persoon was niet gegijzeld door bendes maar was geestelijk in de war. 

Veel mensenrechtenverdedigers, zoals García, worden bedreigd door de drugsbendes of de politie. Tijdens haar verblijf in Europa is er in haar kantoor ingebroken, waarbij computers gestolen zijn. Volgens Alma is de internationale aandacht voor het drugsgeweld en de verdwijningen belangrijk. In oktober van dit jaar zal Mexico tijdens de zogenaamde ‘Universal Periodic Review’ geëvalueerd worden door de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties. 

 
Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug