Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Economie & Ondernemen

Quinoakoorts vraagt om duurzame aanpak

Datum : 26/06/2012
Auteur : Victor van Oeyen en Martine Buijs
Land : Bolivia

Quinoakoorts vraagt om duurzame aanpak

De Inca´s noemden het ´de moeder van het graan´. Hoewel quinoa niet bij iedereen even bekend is, wordt het steeds meer gegeten in Europa en de Verenigde Staten. Dat is goed voor de gezondheid, want het graan heeft een hoge voedingswaarde. Maar de toegenomen populariteit heeft ook tot gevolg dat de prijs van quinoa de afgelopen jaren explosief is gestegen, waardoor het onbetaalbaar is geworden voor veel Boliviaanse huishoudens. Oude conflicten in Bolivia laaien weer op.

Was quinoa ooit een heilig voedingsmiddel voor de Inca´s, vandaag de dag is het ontdekt door Europese en Amerikaanse voedingsdeskundigen, wegens het zeer hoge eiwitgehalte. Het graan bevat ook essentiële aminozuren, magnesium en kalium. Het is vooral populair onder vegetariërs en veganisten. Wegens de hoge voedingswaarde wordt quinoa zelfs door de NASA gebruikt in ruimtestations. Een paar jaar geleden was quinoa in Nederland alleen in gespecialiseerde winkels te vinden, nu is het gewoon bij Albert Heijn te koop.

De prijs van quinoa op de internationale markt is de afgelopen zes jaar verdrievoudigd. Als gevolg daarvan exporteren de producenten hun quinoa liever naar de Verenigde Staten, Frankrijk, Nederland en Canada dan dat ze het voor minder geld op de lokale markt verkopen. Volgens het Boliviaanse Ministerie van Plattelandsontwikkeling ging in 2008 bijna 82 procent van de quinoa naar het buitenland: de helft legaal en de andere helft via informele kanalen. Slechts 18 procent was bestemd voor binnenlandse consumptie. Van de wereldproductie is inmiddels 41 procent afkomstig uit Bolivia, waarmee het land de grootste quinoaproducent ter wereld is. Volgens officiële bronnen verbouwen ongeveer zeventigduizend duizend boeren quinoa; 80 procent daarvan in de departementen Oruro en Potosí, de rest in La Paz. Voor Oruro is quinoa, na tin, goud, zilver en zink nu het vijfde exportproduct, verantwoordelijk voor 9 procent van de totale exportinkomsten.

Uitputting

Voor de producenten zijn de hoge prijzen natuurlijk goed nieuws; voor een kilo quinoa ontvangt een Boliviaanse boer ongeveer anderhalve euro. Hoewel in Nederland diezelfde kilo bijna zeven keer zo veel kost, is het toch een mooie prijs in een streek waar verder niet veel wil groeien. Maar de grote vraag naar quinoa heeft ook schaduwzijden. Zo laaide een eeuwenoud conflict over landsgrenzen tussen de departementen Oruro en Potosí weer op. In april dit jaar vielen er acht gewonden in een gewelddadige confrontatie tussen quinoaboeren van twee dorpen op de grens van beide departementen: Quillacas en Coroma. Er moesten honderd politieagenten aan te pas komen om te voorkomen dat het conflict verder escaleerde. Afgesproken werd dat voorlopig ieder dorp de helft van het omstreden gebied mag verbouwen. Een ander gevolg van de grote vraag naar quinoa is dat de van nature arme gronden te intensief worden bebouwd, waardoor ze uitgeput dreigen te raken.

Vooral de nationale consumptie heeft te lijden van de hogere prijzen. Quinoa is nog altijd een van de belangrijkste voedselbronnen voor de Boliviaanse inheemse bevolking. Van oudsher wordt het graan vooral gegeten in de hooglanden, omdat het daar op vierduizend meter hoogte wordt geproduceerd. Door de sterk gestegen prijzen is het graan echter voor veel arme families onbetaalbaar geworden. Een kilo rijst is veel goedkoper dan een kilo quinoa, maar een stuk minder voedzaam, vooral omdat er bijna alleen gepelde rijst wordt gegeten. Intussen leidt een kwart van de Boliviaanse bevolking (2,5 miljoen mensen) aan chronische honger en ondervoeding.

Op alle fronten wordt koortsachtig gewerkt aan het verder vergroten van de export. In mei 2012 tekende Morales een wet voor een kredietfonds van tien miljoen dollar om de productie van quinoa op te voeren van vijftigduizend naar tweehonderdduizend hectaren. Ook de Nederlandse regering en de Verenigde Naties steunen Bolivia om de consumptie  van quinoa wereldwijd te stimuleren; tijdens het bezoek van Evo Morales op 12 juni aan Nederland werd hij door minister Melanie Schultz vergezeld op een bezoek aan het Boliviaanse paviljoen op de Floriade 2012, waar de quinoa centraal stond. In een interview met Radio Nederland verklaarde Morales  de quinoa tot “gezond voedsel voor de wereldburger”. De dag daarvoor werd Morales in Rome door de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO) benoemd tot speciaal VN-ambassadeur voor het internationale Jaar van Quinoa in 2013. Aan de Boliviaanse regering de uitdaging om te zorgen voor een duurzame productie van quinoa, waardoor nationale voedselzekerheid, milieu en eerlijke verdeling van de opbrengsten veilig worden gesteld.

Interview op: http://www.rnw.nl/espanol/video/evo-morales-promociona-la-quinoa


 

Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug