Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Milieu & Natuur

"Rantsoenering van water is een reëel risico"

Voorzitter Wereld Water Raad over internationaal en Braziliaans waterbeleid

Datum : 18/01/2013
Auteur : Bruno Deiro
Land : Brazilië

"Rantsoenering van water is een reëel risico"

Vorig jaar werd de Braziliaan Benedito Braga verkozen tot voorzitter van de Wereld Water Raad. In een interview met de krant Estado do São Paulo bekritiseert hij de traagheid van de Braziliaanse politiek in waterkwesties. Als het huidige beleid wordt doorgezet, zo meent hij, komt er een crisis die te vergelijken is met de huidige problemen in de energiesector, die nauwelijks aan de groeiende vraag kan voldoen. 

Braga begint zijn termijn in 2013, door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationaal Jaar voor de Watersamenwerking. Braga is professor aan de Technische Faculteit van de Universieit São Paulo en ex-voorzitter van het Braziliaanse Nationale Agentschap voor Water (ANA). 

Estado do São Paulo: De VN heeft water tot het belangrijkste thema van 2013 bestempeld. Wat betekent dat?

Benedito Braga: Er zijn in de wereld 271 rivieren die door meer dan één land stromen. In sommige situaties leidt dit tot grote problemen, die zelfs de politieke veiligheid beïnvloeden. Dit is bijvoorbeeld zo bij de rivier de Nijl, die door negen landen stroomt. De VN proberen met dit thema te laten zien dat dit een aanzet kan zijn tot samenwerking. Het idee is om de mogelijkheden van samenwerking naar voren te brengen, en niet om te focussen op conflicten. 

EdSP: Wat doet de raad precies?

BB: We hebben zeer diverse leden: het ministerie van Watervoorraden van China, het ministerie van Buitenlandse Zaken van Finland, ngo’s zoals het Wereld Natuur Fonds, gemeentes, deelstaten en specifieke agentschappen uit verschillende landen. De raad gaat dus verder dan de Verenigde Naties, waar de discussie gevoerd wordt op het niveau van nationale regeringen en staatshoofden. Met de verschillende deelnemers heeft het een groot draagvlak en kan het bijdragen op verschillende niveaus in de samenleving. Hiermee win je op lange termijn het vertrouwen van landelijke regeringen. Recentelijk overwoog bijvoorbeeld het ministerie van Watervoorraden van Egypte de raad op te roepen om te helpen bij een discussie met buurlanden over de Nijl. 

EdSP: Hoe moet het waterbeleid ontwikkeld worden met oog op de klimaatsverandering?

BB: Als we ons zorgen maken om de klimaatsverandering, maken we ons zorgen over water. Klimaatsverandering zorgt voor meer overstromingen of voor langere perioden van droogte. Vandaag de dag, met de veranderingen die al hebben plaatsgevonden, bevinden we ons in een ernstige situatie. We doen nu veel moeite om toekomstige klimaatveranderingen tegen te gaan, maar oplossingen worden gezocht op de korte termijn: economieën veranderen, uitlaatgassen verminderen, etc. Mensen vergeten vaak dat het gaat om een probleem dat over honderden jaren nog impact zal hebben. Daarom is het nodig om de focus te veranderen. Alleen dan kunnen ook arme landen zich aanpassen. Er moet meer financiering en infrastructuur op het gebied van water komen. Helaas denken politici niet honderd jaar vooruit. 

EdSP: Wie zou in Brazilië de beslissing moeten nemen over de verdeling van lokale watervoorraden?

BB: Op de lange termijn moet de maatschappij hierbij betrokken worden, zodat iedereen medeplichtig is. Dit is echter niet altijd haalbaar, want de beslissingen zijn zowel technisch als politiek. Vroeger koos men simpelweg voor de optie die de meeste winst gaf. Nu kan dit niet meer, het proces is complexer geworden. Toen ik voor het Nationale Agentschap voor Water werkte, adviseerden wij het ministerie van Mijnen en Energie om licenties voor het gebruik van bepaalde stroomgebieden aan strenger onderzoek te onderwerpen. Verschillende stroomgebieden zijn met elkaar verbonden, dus wat er in het ene gebied gebeurt, beïnvloedt ook de buren. Dit geldt niet alleen voor waterenergie, maar bijvoorbeeld ook voor scheepvaart, irrigatie en het dagelijks gebruik. Helaas is het nog steeds zo dat voor ieder project een specifiek onderzoek gestart wordt, dat niet kijkt naar deze context. 

EdSP: Hoe zorgt Brazilië voor haar water?

BB: Ondanks de politieke problemen rondom waterkwesties heeft Brazilië een heel goed legaal en institutioneel kader. Dit is vooral te zien bij rivieren op het platteland. De comités die beslissingen nemen over dit water moeten hierbij de maatschappij en de gebruikers betrekken. In sommige gevallen gaat dit heel goed, zoals bijvoorbeeld bij de Rio Piracicaba, in (de deelstaat) Minas Gerais. De laatste jaren moeten hierbij steeds meer huishoudens betalen voor hun watergebruik. Dit zien veel mensen als een soort belasting, maar daar heeft het niets mee te maken. Dat geld gaat niet naar de regering. Die beheert het alleen en gebruikt het voor een beter waterbeleid. Zo worden bijvoorbeeld boeren gesteund die technieken gebruiken om de bodem te beschermen. Het is een systeem waar iedereen bij wint. De gebruikers betalen, maar krijgen betere kwaliteit omdat ze een beter gebruik van natuurlijke bronnen financieren. 

EdSP: Is die betaling genoeg om goede milieumaatregelen te nemen?

BB: Natuurlijk niet. Het eerste stroomgebied dat zo’n beleid hanteerde was de Rio Paraíba do Sul. Toen dat systeem geïmplementeerd werd, heeft men een bepaald bedrag vastgesteld, dat iedereen daarna gevolgd heeft. Dit is al tien jaar geleden en niemand heeft het bedrag ooit veranderd. Eigenlijk is het veel te laag.

EdSP: U wijst op de mogelijkheid dat Braziliaanse steden over tien jaar moeite zullen hebben om aan de groeiende vraag naar water te voldoen. Waarom worden hier geen maatregelen tegen genomen?

BB: Ik durf wel te zeggen dat dit een culturele kwestie is. Wij denken niet genoeg vooruit, we reageren alleen maar. Nu zijn er bijvoorbeeld problemen in de elektriciteitssector, die ook niet aan de vraag kan voldoen. Wat er staat te gebeuren met het water is, in mijn opinie, hetzelfde. Bij zulke gecompliceerde situaties kijkt men alleen naar de portemonnee, niet naar de gevolgen voor het milieu of andere obstakels. En alleen als de hele samenleving gemotiveerd is, kunnen we deze problemen voorkomen. Je ziet een soortgelijke situatie bij overstromingen. Als er ergens mensen doodgaan, is er nationale commotie, maar een maand later praat niemand er meer over. 

EdSP: Wat gaat u met de VN raad doen in de komende drie jaar?

BB: Onze grootste prioriteit is veiligheid, natuurlijk op het gebied van water. In oktober ga ik naar een vergadering in Hongarije, georganiseerd in samenwerking met Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de VN. Hier gaan we praten over dit thema. Dat is een voorbereiding op het zevende Wereld Water Forum, dat in 2015 in Zuid Korea zal plaatsvinden. Hier moeten ministeries, gemeentes en parlementen samenkomen om te praten over het belang van goed waterbeleid en de investering in infrastructuur. Naast deze specialistische zaken wil ik de raad ook zichtbaarder maken voor het grote publiek, meer mensen bereiken.

Dit interview is vertaald en ingekort door Simone Kalkman.  

Bron : Estado do São Paulo
Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug