Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Rio de Janeiro broeit...

Datum : 10/05/2014
Auteur : Ernst Daniel Nijboer
Land : Brazilië

Rio de Janeiro broeit...

Aan de vooravond van het WK Voetbal in Brazilië lijkt Rio de Janeiro langzaam te veranderen in een staat van oorlog. In de metropool, die straks in de mondiale schijnwerpers staat en miljoenen bezoekers zal trekken, sluimert ondertussen een grimmige strijd tussen de verdreven drugsbendes en de militaire politie. Politieposten in de gepacificeerde favelas (sloppenwijken) worden in brand gestoken en agenten van de vredespolitie gedood. Sinds begin dit jaar is het dodental opgelopen naar negentien.

Deze 'oorlogsverklaring' aan het adres van de lokale machthebbers roept niet alleen harde tegenmaatregelen op, maar trekt ook een deken van angst over de miljoenenstad, en dreigt het grote feest waar dit voetbalminnende land zo naar uit heeft gekeken, te overschaduwen. De FIFA-organisator eist strenge veiligheidsmaatregelen na de dreiging door een van de grootste georganiseerde drugskartels, het Rode Commando (Commando Vermelho), "dat het WK wel eens het WK van de Terreur zou kunnen worden".

Tijdens de gewelddadige legerinval in november 2010 zijn drugsbaronnen van grote bendes uit de favelas onttroond en verdreven met hun drugs en wapenarsenaal. Sindsdien voert burgemeester Paes van Rio samen met de gouverneur van de staat een pacificatiebeleid uit, waarbij tientallen beruchte sloppenwijken worden bezet door een controlerende UPP-vredespolitie. Maar volgens de inwoners ontpopt deze slecht betaalde en corrupte UPP zich steeds meer tot een macht die de drugshandel stap voor stap overneemt en het volk terroriseert met verstikkende veiligheidsacties. "Het maakt niet uit of je door de Rode of door de Blauwe (UPP) bezet wordt", concludeert een favelabewoner.

Er is een tendens gaande waarin de grootste drugskartels zich met een gezamenlijke oorlogsverklaring verenigen in hun strijd tegen de machthebbers in Rio en São Paulo. Zo is het Rode Commando nauwe contacten aangegaan met het Eerste Stads Commando (PPC) uit São Paulo. Het PPC is goed georganiseerd en heeft vertakkingen in meerdere grote steden in het land. PPC-drugsbaas Marcola verklaarde onlangs de oorlog aan de staat São Paulo.

In Rio is opvallend dat de baas van het kartel Derde Pure Commando (Terçeiro Commando Puro) in Complexo Maré, het sloppenwijkcomplex dat afgelopen week met legertanks en overmacht van militaire politie werd ingenomen, een deal heeft met de drugsbazen van Rocinha, de grootste favela in Rio. Die deal gaat over de gezamenlijke inkoop van drugs en wapens. Maré-baas Menor P. zou daarvoor maandelijks 500.000 real (= 164.000 euro) aan smeergeld betalen aan de corrupte politie.

Rio de Janeiro broeit.. zowel onder gefrustreerde drugsbazen die vanuit hun gevangeniscellen en nieuwe ontstane favelacomplexen buiten de stad hun strijd opvoeren om hun criminele handel terug te pakken, als ook onder de gemiddelde inwoner van de stad waar frustratie en angst voor escalatie toenemen. Sinds jaren gaat de Carioca (inwoner van Rio) gebukt onder een incompetente en corrupte politiek en moet hij met lede ogen aanzien hoe miljarden reais worden verspild aan dure WK-stadions en luxe FIFA-voorzieningen in plaats van aan  noodlijdende sociale voorzieningen en het verpauperde bestel van onderwijs, openbaar vervoer en infrastructuur.

Opnieuw zullen straks de straten van Rio en overige Braziliaanse steden het toneel vormen van grote demonstraties met opgekropte volkswoede. Maar deze keer in de cameralenzen van de internationale media, die zullen inzoomen op de keerzijde van de WK-medaille en op de werkelijke prijs die betaald wordt voor een FIFA-feest over de ruggen van de Carioca’s.

Rio broeit... in de passie voor het voetbal en het Braziliaanse spel, maar ook in een temperament, gevoed door jarenlange frustraties en gevoelens van onmacht, dat zo maar kan omslaan in massale volkswoede in de straten van Rio. Eerder zagen we dit gebeuren in de favela Pavao nabij het beroemde toeristenstrand Copacabana, waar een grote woede losbarstte naar aanleiding van de dood van een geliefde danser die door de UPP voor drugsdealer werd aangezien. Onlangs kondigde de politie aan te gaan staken tijdens het WK om hun looneisen kracht bij te zetten, maar in de stad Salvador, de derde stad van het land, hebben we de gevolgen daarvan gezien; moorden en plunderingen. De chaos lijkt compleet als dat werkelijkheid wordt tijdens het WK met tienduizenden buitenlandse toeristen in de stad.

De auteur is freelance journalist te Rio de Janeiro
vimeo.com/visualsstudiobrasil/videos

 

Bookmark and Share


Terug