Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Rivier Pilcomayo sterft uit

Vervuiling en dammen treffen inheemse Weenhayek

Datum : 15/08/2011
Auteur : Olga Peek
Land : Bolivia

Rivier Pilcomayo sterft uit


Rond deze tijd van het jaar hoort het druk te zijn aan de oevers van de Boliviaanse rivier de Pilcomayo. Het is het visseizoen bij uitstek. Dit jaar is het echter akelig rustig, in de rivier is geen vis te bekennen. De oorzaak ligt benedenstrooms, op Argentijns en Paraguayaans grondgebied. Daar belemmert de bouw van dammen de vissen de doorgang. De inheemse Weenhayek worden hierdoor zwaar getroffen en lijden honger.

Aan de voet van de Boliviaanse Andes, waar de rivier de Pilcomayo haar weg zoekt richting Paraguay en Argentinië, bevindt zich het leefgebied van de Weenhayek. Visserij vormt voor dit inheemse volk van oudsher de basis van hun cultuur. Zeker 80 procent van de Weenhayek is economisch afhankelijk van de visvangst. Die bestaat hier hoofdzakelijk uit elft, een vissoort die vanaf april tot september migreert vanuit Paraguay en Argentinië naar hoger gelegen gebieden in Bolivia. Tijdens deze periode verlaten ruim tweeduizend Weenhayek-families hun dorpen om in eenvoudige nederzettingen langs de rivier te gaan wonen. Van de vis die ze in die tijd vangen, leven ze het hele jaar. Hun inkomsten vullen ze aan met wat karige verdiensten uit de verkoop van handwerk.

Juli en augustus zijn normaal gesproken hoogtijdagen voor de vissers. Dagelijks vangen ze duizenden vissen, die ze verkopen in Villamontes, een grotere plaats in de regio. Daar arriveren handelaren met vrachtwagens en koelboxen om de vis te vervoeren naar plaatsen in de buurt, zoals Santa Cruz en Tarija. Maar ook in La Paz komt de vis op de markt. Daarnaast is Villamontes in deze periode een toeristische trekpleister. In vrijwel elke eetgelegenheid staat vis op het menu en horden mensen komen daarvan proeven. Maar dit jaar niet. Het is akelig stil aan de oevers van de rivier. De vissen blijven weg.

De oorzaak daarvan ligt verderop in de rivier, op Argentijns en Paraguayaans grondgebied. Hier is men bezig met de uitvoering van El Pantalón, een project om dammen te bouwen in de rivier. Daarmee wordt het water van de Pilcomayo gelijkmatig verdeeld richting Paraguay en Argentinië. De dammen blokkeren de natuurlijke doorstroom van het water, waardoor stukken rivier droog komen te liggen en duizenden vissen sterven. Op de bodem van de rivier blijft sediment achter, waardoor de rivier verstopt raakt en het voor de vissen onmogelijk is om zich te verplaatsen naar Bolivia. Om de Pilcomayo weer leven in te blazen, moet over een afstand van ruim 250 kilometer het vervuilde sediment van de bodem worden verwijderd. Een gigantische klus, en geld en materieel zijn er niet.

Vervuiling

Behalve om de toevoer van water gelijk te verdelen over Paraguaya en Argentinië is er nog een reden voor de bouw van deze dammen: het tegenhouden van vervuild water uit Bolivia. De rivier de Pilcomayo vindt haar oorsprong in de stad Potosí, een mijnstad in de hooglanden van Bolivia. De mijnen zijn een grote bron van vervuiling voor het water. Een onderzoek van JICA (Japan International Cooperation Agency) heeft in de Tarapaya en La Ribera - zijrivieren van de Pilcomayo - een concentratie van arsenicum vastgesteld die duizend keer hoger is dan de Boliviaanse milieuwet toestaat, en vijfduizend keer hoger dan de aanbevelingen van de Wereld Gezondheidsorganisatie. Robert Salazar, directeur van het Milieudepartement in Villamontes, is zeer verontrust over de conclusies uit het onderzoek: “De rivier lijdt nu onder de schade die haar is aangedaan.”

Taboe

Ook al was het voorspelbaar dat de vis zou uitblijven, toch heeft niemand tijdig actie ondernomen. De dammen zijn door Argentinië en Paraguay gebouwd, zonder oveleg met Bolivia. Maar dat land heeft ook boter op het hoofd, want over de vervuiling kon niet worden gesproken. Mijnbouw is immers een van de belangrijkste activiteiten van het land. Ook de inheemse bevolking wil niets horen over de vervuiling. De mensen zijn bang dat ze dan hun vis niet meer kunnen verkopen. Toch lijkt het erop dat er dit jaar een omslag heeft plaatsgevonden. De ‘dode’  Pilcomayo en het wegblijven van de vis heeft een gigantische invloed op het leven van de Weenhayek. Dat maakt de bevolking bereidwilliger om over de toekomst na te denken. Een bijeenkomst tussen de overheden van de drie landen en de inheemse bevolking staat nu gepland. Laten we hopen dat het niet te laat is en dat er een oplossing komt voor de Weenhayek en dat de Pilcomayo weer tot leven komt. 

 


 

Bookmark and Share


Terug