Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Vakbondsleidster Alicia Muñoz uit Chili

Strijd voor rechten plattelandsvrouwen en voedselsoevereiniteit

Datum : 20/12/2012
Auteur : Jan de Kievid
Land : Chili

Vakbondsleidster Alicia Muñoz uit Chili

In Chili heb je op iedere hoek van de straat een apotheek, waar je pillen kunt kopen tegen de gevolgen van het eten van junkfood, dat je ook op iedere hoek kunt krijgen.” Zo vat vakbondsleidster Alicia Muñoz samen hoe het er met voedsel voorstaat in Chili. Muñoz werkt al tientallen jaren met plattelandsvrouwen. Ondanks haar 66 jaar is ze vastbesloten hier nog lang mee door te gaan.

Op 13 december sprak Muñoz in Amsterdam voor in Nederland wonende Chilenen en Nederlanders over het werk van Anamuri, de nationale associatie van plattelands- en inheemse vrouwen. Ze is lid van het landelijk bestuur. Samen met andere vrouwen heeft ze in 1998 Anamuri opgericht uit onvrede met de bestaande vakbonden, waarbinnen ze werkten. De vrouwen vonden de vakbonden zwakke, verstarde mannenbolwerken met onvoldoende aandacht voor de specifieke problemen van plattelandsvrouwen.
Zelf zet Muñoz zich vooral in voor de seizoensarbeidsters in de fruitteelt, de basis van de succesvolle Chileense wijnexport. De bedrijven zijn technisch heel modern, maar sociaal absoluut niet. Slechts weinig vrouwen hebben vaste contracten en de bedrijven voelen zich geenszins verantwoordelijk voor ongelukken op het werk. En die komen veelvuldig voor. Daarnaast is er sprake van gebruik van pesticiden zonder beschermende kleding voor de arbeidsters. Arbeidsrechten die in de Chileense grondwet staan en in internationale verdragen die Chili heeft geratificeerd, worden door de bedrijven straffeloos met voeten getreden. De Chileense politiek heeft weinig aandacht voor deze vrouwen, exportopbrengsten zijn belangrijker. Wetten om vrouwen te beschermen tegen pesticiden zijn al jaren geleden ingediend, maar nog steeds niet aangenomen.

Wegwerpvrouwen

De regering van de begin 2010 aangetreden rechtse president Sebastian Piñera heeft eind 2011 een wetsontwerp ingediend over de rechtspositie van de arbeiders in de landbouw. Hierbij zijn niet de belangen van deze vrouwen  en mannen het uitgangspunt, maar het ‘moderniseren’ van de bestaande wet omdat die “wettelijke bepalingen bevat die de ontwikkeling van de landbouw belemmeren.” Dat betekent dat er nog minder rechten en zekerheden zullen zijn en dat de al extreem flexibele arbeidsmarkt nog flexibeler wordt. Dus nog minder contracten met bijbehorende rechten, langere werkdagen, minder veiligheid en lagere lonen. Volgens Anamuri is de voorgestelde regeling nog beroerder dan de arbeidswetgeving van de militaire dictatuur uit 1979, die destijds door José Piñera, broer van de huidige president, werd ontworpen. Hier blijkt volgens Muñoz duidelijk hoe grote bedrijven in het neoliberale Chili de politieke besluitvorming dicteren.

Anamuri houdt sinds 2009 jaarlijks een Ethisch Tribunaal, waarin een jury van deskundigen, onder wie een voormalige directrice van de Arbeidsinspectie, zich uitspreekt over geweld tegen vrouwen op het werk. Het gaat daarbij vooral om ongelukken op de werkplek, het werken met pesticiden en allerlei vormen van seksueel geweld. Volgens Anamuri worden veel arbeidsters in de fruitteelt als ‘wegwerpvrouwen’ behandeld. 
De vrouwen van Anamuri keren zich ook scherp tegen genetisch gemodificeerde zaden. Die maken boeren afhankelijk van multinationals als Monsanto en leiden tot het verdwijnen van goede inheemse zaden. Onder de leuze ‘Zaden als erfgoed van de volken voor de mensheid’ is Anamuri een campagne gestart om overal het gebruik van inheemse zaden te bevorderen. Niet alleen in de landbouw op het platteland, maar ook in nieuw aan te leggen moestuinen in steden. Daar zijn de omstandigheden vaak relatief gunstig, want die grond is nog niet aangetast door overmatig gebruik van pesticiden. Dat alles is volgens Anamuri nodig om eigen baas en bazin over het voedsel te blijven of het weer te worden, dus voedselsoevereiniteit. Zonder een ontwikkeling in de richting van meer duurzame landbouw zal Chili een land blijven van straathoeken met apotheken en junkfood.

Meer info: www.anamuri


 

Bookmark and Share


Terug