Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Vervlogen tijden herleven

Nicaragua flirt met oud vriendje Rusland

Datum : 08/04/2014
Auteur : Steven Mons
Land : Nicaragua

Vervlogen tijden herleven

De laatste maanden druppelen er meer en meer berichten binnen over een hernieuwde politieke avance tussen Nicaragua en Rusland. De toenaderingspogingen lijken zich vooral toe te spitsen op de militaire en infrastructurele sector.

De ooit zo sterke band tussen Nicaragua en – toen nog - de Sovjet-Unie bekoelde toen de Sandinisten in 1990 niet langer aan de macht waren in Nicaragua. Maar sinds Daniel Ortega opnieuw de scepter zwaait in het Midden-Amerikaanse land bloeit de vriendschap weer op.  Tijdens de strijd tussen de Sandinisten  en de Contra’s in de jaren tachtig van de vorige eeuw was de militaire en financiële steun van de Sovjet-Unie aan de anti-Amerikaanse Sandinisten onomwonden. De Russen stuurden wapens, gevechtshelikopters en ander zwaar oorlogstuig naar de Istmus om de Contra’s die gesteund werden door de Amerikaanse president Ronald Reagan te bestrijden. De huidige betrekkingen tussen Nicaragua en Rusland zijn een stuk subtieler, maar de ambities zijn desalniettemin enorm. 

Legeroefeningen 

Het geflirt tussen beide landen begon eind 2008, toen de Nicaraguaanse president Ortega en de toenmalige Russische president Medvedev (zie foto) enkele bilaterale overeenkomsten sloten op het gebied van drugsbestrijding, agricultuur, ruimtevaart en telecommunicatie. Ook doneerde Rusland wat roebels aan Nicaraguaanse scholen en ziekenhuizen en schonk  computers en schoolbussen. 

De laatste maanden lijkt de toenadering echter veel serieuzere vormen aan te nemen. Ortega koketteert in de media openlijk met de goede banden met de Russische Federatie. Tijdens een Russisch-Nicaraguaanse militaire oefening in het zuidoosten van Nicaragua verklaarde president Ortega tegenover lokale media dat Rusland in de afgelopen jaren “buitengewone en continue hulp heeft geboden op sociaaleconomisch en militair vlak, zonder een enkele voorwaarde te stellen.”  

De legeroefening is onderdeel van de verregaande militaire samenwerking die beide landen beogen. Vorige week maakte de Russische ambassadeur in Managua bekend dat Rusland een militaire bevoorradingsbasis wil opzetten in Nicaragua. In november 2013 ondertekenden Nicaragua en Rusland ook al een militaire overeenkomst waarin staat dat Russische troepen, gevechtsvliegtuigen en marineschepen het Midden-Amerikaanse land mogen “bezoeken”. 

Koude Oorlog 

Ook werd recentelijk bekendgemaakt dat er een Russisch monitoringssysteem voor satellieten in Nicaragua opgezet zal worden. De uiterst wollige Russische verklaring voor dit laatste samenwerkingsverband luidt: “De overeenkomst is gericht op het creëren van een organisatorisch en juridisch kader voor wederkerig en voordelig partnerschap tussen Rusland en Nicaragua op het gebied van de exploratie en het gebruik van de ruimte voor vreedzame doeleinden.”  

Hoewel president Ortega weigert om op verdere details in te gaan, is het duidelijk dat Nicaragua met Russisch geld haar leger wil versterken en moderniseren. De situatie doet een beetje denken aan de Koude Oorlog, toen Rusland ook politieke en militaire bondgenoten zocht in de achtertuin van de Verenigde Staten. Het einde van de Koude Oorlog is inmiddels bijna een kwart eeuw geleden maar de geschiedenis lijkt zich, zij het gelukkig geweldloos, te herhalen. Ook nu wil Rusland weer in verschillende Latijns-Amerikaanse landen militaire bases opzetten. Naast Nicaragua zijn onder andere Cuba en Venezuela beoogde kandidaten. 

Nicaraguakanaal 

In de context van de groeiende militair-strategische samenwerking tussen Rusland en Nicaragua kwam het nieuws van afgelopen week dat Rusland wil meewerken aan de bouw van het Nicaraguakanaal dan ook niet als een verrassing. Met behulp van de Chinese entrepreneur Wang Jing probeert president Ortega momenteel de aanleg van een tweede interoceanisch kanaal in Midden-Amerika te bewerkstelligen. De kosten van het megalomane plan – dat milieubeschermers en lokale inheemse stammen doet huiveren – worden geraamd op omgerekend zo’n dertig miljard euro. Wang Jing heeft als president van de Hong Kong Nicaragua Canal Development Investment Group (HKND) in juni 2013 de benodigde concessies verworven om in de nabije toekomst te beginnen met de aanleg van het Nicaraguakanaal en is momenteel hard op zoek naar sponsors.  

De vijver van financiële sponsors waaruit Wang Jing moet vissen is niet al te groot. Het plan kent veel tegenstanders en het feit dat een prima functionerend en binnenkort gerenoveerd Panamakanaal op hemelsbreed slechts enkele honderden kilometers ten zuiden van Nicaragua ligt, roept ook vragen op over het nut van nóg een interoceanische waterweg in de Istmus. Toch liet op 27 maart een afgevaardigde van de Russiche Doema die op werkbezoek was in Nicaragua weten dat Rusland “grote interesse” heeft om te participeren in de aanleg van het Nicaraguakanaal. “Rusland heeft de economische middelen om te investeren in het kanaal”, aldus Mikhail Emelyanov van de afdeling Economisch Beleid, Innovatieve Ontwikkeling en Ondernemerschap van de Russische Doema.

Oppepper 

President Ortega hoopt hoopt met het Nicaragua kanaal werkgelegenheid, buitenlandse investeringen en algehele economische voorspoed naar zijn land te lokken. “Dit is een project dat welzijn, voorspoed en geluk naar het Nicaraguaanse volk zal brengen”, stelt de Nicaraguaanse president. Nicaragua is momenteel na Haïti het armste land van het westelijk halfrond en kan zo’n economische oppepper erg goed gebruiken. Officiële groeiprognoses van HKND en de Nicaraguaanse regering spreken van een jaarlijkse economische groei van 10,8 procent als gevolg van de aanleg van het Nicaraguakanaal. Ook zullen volgens de cijfers de komende vijftien jaar ongeveer een miljoen banen worden gecreëerd. Dit zijn erg aantrekkelijke statistieken voor een land waar 45 procent van de zes miljoen inwoners in armoede leeft en waar 53 procent werkloos is.  

Wang Jing (foto hiernaast), die via de Chinese Ontwikkelingsbank indirect gesponsord wordt door de Chinese overheid, hoopt in Nicaragua een lucratief kanaal uit te graven dat kan concurreren met het Panamakanaal. Dit past binnen de trend van de toenemende Chinese aanwezigheid in Latijns Amerika. Waar de VS zich de afgelopen decennia meer zijn gaan richten op Azië en het Midden-Oosten, probeert China juist vaste voet op Latijns-Amerikaanse bodem te krijgen. China’s economie heeft grote behoefte aan de ruwe olie, hout, mineralen, rubber, katoen, voedsel en andere natuurlijke hulpbronnen die in grote getale te vinden zijn in Latijns Amerika. Met de aanleg van het Nicaraguakanaal wil China, die de VS ervan verdenkt achter de schermen het Panamakanaal te controleren, haar eigen doorvaarroute hebben tussen de Atlantische Oceaan en de Stille Oceaan. Ook is het kanaal een handig middel om de banden met exportpartners aan te halen en om de invloedssfeer over het gehele continent te vergroten. Met name dat laatste is is iets waar Rusland ook grote interesse in heeft.  

Witte olifant 

Onder leiding van de Nicaraguaanse schrijver en politicus Sergio Ramírez  (zie foto)– een voormalige politieke bondgenoot van Ortega - heeft een grote groep tegenstanders inmiddels een manifest opgesteld tegen het plan. “Dit is een witte olifant”,  aldus Ramírez. “Het is niet duidelijk wanneer de constructie zal beginnen en wat voor zakendeals en manipulatieve financiële details er achter de schermen zijn overeengekomen.” Wang Jing liet in januari echter nog weten dat hij er “100 procent van overtuigd is dat de bouw in december 2014 van start zal gaan.” Met Rusland als tweede grote financiële suikeroom lijkt de komst van het Nicaraguakanaal inderdaad een stuk dichterbij te zijn gekomen.  

Na jaren van vervreemding hebben Managua en Moskou elkaar dus weer helemaal gevonden. De versleten bilaterale vriendschap wordt momenteel nieuw leven ingeblazen door eenzijdige investeringen vanuit Rusland in het Nicaraguaanse leger, obscure ruimtevaartprojecten en mogelijk in een nieuw interoceanisch kanaal. De plooibare Ortega grijpt elke mogelijkheid om buitenlandse investeringen naar zijn arme land toe te trekken met beide handen aan, en ziet de samenwerking met Rusland gelijk ook als een mooie gelegenheid om de VS tegen het zere been te schoppen. “De tweede fase van de Sandinistische revolutie” waar El Comandante Ortega bij zijn inauguratie als president in 2007 naar verwees, lijkt in volle gang te zijn.

 
 
 
 
 
 
 
 
Bookmark and Share


Terug