Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Kunst & Cultuur

Vogelvlucht door de Braziliaanse kunst

Diverse overzichtstentoonstellingen in het Brusselse Bozar

Datum : 16/10/2011
Auteur : Simone Kalkman
Land : Brazilië

Vogelvlucht door de Braziliaanse kunst

Niet alleen in Amsterdam staat Brazilië deze maanden centraal. Ook verschillende Belgische steden richten in het Europalia Festival Brasil de schijnwerpers op dit populaire Latijns-Amerikaanse land.  Diversidade (diversiteit) is het centrale thema van het festival. Het Bozar museum in Brussel toont in twee grote overzichtstentoonstellingen de diversiteit van de Braziliaanse kunst.

De tentoonstelling Brazil.Brasil toont kunst vanaf de negentiende eeuw tot ruwweg 1950. Daarbij staan de verschillende identiteiten in Brazilië centraal. Na enkele werken uit de koloniale periode, start de tentoonstelling in het begin van de negentiende eeuw. De vele informatieborden en de audio-tour van het museum geven de bezoeker veel informatie. Portretten van blanke heersers en zwarte slaven tonen de contrasten in de samenleving,  die nog koloniale verhoudingen kent. Deze beelden zijn soms schokkend, maar geven een interessante weergave van hoe de Braziliaanse elite in die omging met de rassenverhoudingen in het land.

Het tweede gedeelte van Brazil.Brasil richt zich op het Braziliaanse modernisme, dat een radicale breuk wilde met deze traditionele, koloniaal getinte kunst. Beroemde kunstenaars van het Braziliaanse modernisme, zoals Tarsila do Amaral en Vincente do Rego Monteiro, zochten hun inspiratie in de diversiteit van de populaire cultuur van Brazilië. Ook het Europese modernisme had een grote invloed, zoals duidelijk te zien is in deze schilderijen. Degenen die bekend zijn met Braziliaanse kunst, zullen veel werken herkennen, bijvoorbeeld Antropofagia van Tarsila do Amaral en Café van Cândido Portinari. Het zijn klassiekers in de Braziliaanse kunstgeschiedenis.

Art in Brazil

In de tweede overzichtstentoonstelling van het Bozar, Art in Brazil (1950 – 2011), gaat het verhaal verder na 1950. De curatoren proberen per decennium een overzicht te geven van de belangrijkste tendensen in de kunst van het land. Begonnen wordt met geometrisch abstracte, minimale kunst van de jaren vijftig. Hier moet je van houden, of doorlopen naar de jaren zestig en zeventig. Daar is de kunst veelal politiek getint, gericht op de militaire dictatuur die van 1964 tot 1985 in het land heerste. De werken spelen hier op originele manier op in, hoewel het jammer is dat de tentoonstelling niet per werk meer informatie over de context verschaft, zoals in Brazil.Brasil wel gebeurt.

De jaren tachtig en negentig tonen een zeer divers scala aan kunstwerken. Hoewel er interessante werken tussen zitten, is het voor de toeschouwer soms lastig hier een touw aan vast te knopen. Ook is het jammer dat de tentoonstelling de verschillende grote, interactieve installaties die de Braziliaanse kunst rijk is, weglaat. Sinds de jaren zestig is een direct en speels contact tussen toeschouwer en kunstwerk een belangrijk onderdeel van de Braziliaanse kunst. Veel kunstwerken nodigen uit tot aanraken, voelen, ruiken of laten de toeschouwer er dwars doorheen lopen. Dit komt in het overzicht van Bozar weinig naar voren, waardoor het overzicht soms onnodig afstandelijk blijft.

Diversiteit

Toch is een bezoek aan de tentoonstellingen de moeite waard vanwege het geboden  overzicht.  Als toeschouwer wordt je in vogelvlucht meegenomen door de Braziliaanse kunstgeschiedenis, waarbij veel grote namen langskomen.  Daarbij is het onvermijdelijk dat sommige nuances wegvallen, aangezien de tentoonstellingen respectievelijk ruim honderdvijftig en zestig jaar beslaan. Voor wie na ruim tweehonderd jaar Braziliaanse kunst nog niet genoeg heeft gehad, zijn er nog de tentoonstellingen Extremes en Paulo Mendes da Rocha. De eerste toont een overzicht van de Braziliaanse fotografie, de tweede is een overzichtstentoonstelling van architect Paulo Mendes da Rocha. Al deze overzichten geven een goed beeld van de Braziliaanse kunst en cultuur, waarvan niemand meer de diversidade zal betwijfelen. 

Brazil.Brasil en Art in Brazil (1950 – 2011) zijn beiden nog tot 15 januari te zien in het Bozar, Ravensteinstraat 23, Brussel. Kijk hier voor meer informatie over het Bozar of het Europalia Festival.
 

Bookmark and Share


Terug