Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Voor spek en bonen

Voorverkiezingen in Argentinië

Datum : 13/08/2011
Auteur : Gwyn Bouwman
Land : Argentinië

Voor spek en bonen

De verkiezingscampagnes in Argentinië lopen ten einde en de spanning over wie nu de nieuwe president van de republiek wordt, stijgt met de dag. Op 14 augustus vinden de Elecciones Primarias plaats, een soort oefening voor de officiële verkiezingen op 23 oktober. Wat zijn de belangrijkste partijen en welke kandidaten maken kans op het presidentschap?

Dit jaar vinden er in Argentinië op 23 oktober verkiezingen plaats voor een nieuwe president en voor nieuwe leden van het Congres. Deze landelijke verkiezingen verlopen via rondes. Wanneer een kandidaat bij de eerste ronde 45 procent of meer van de stemmen behaalt, wordt hij of zij uitgeroepen tot president. Dat kan ook gebeuren met 40 procent van de stemmen, op voorwaarde dat er dan sprake is van een verschil van minimaal 10 procent met de belangrijkste opponent. Wanneer de eventuele tweede ronde plaats moet vinden staat nog niet vast.
Het Argentijnse kiessysteem is tamelijk complex (zie kader). Zo gaan de Argentijnen al op 14 augustus verplicht naar de stembus, voor de Elecciones Primarias. Dit zijn een soort voorverkiezingen, een oefening voor de landelijke verkiezingen in oktober.

VERKIEZINGEN

14 augustus Elleciones Primarias - verplichte voorverkiezing
23 oktober Presidentiële Verkiezingen - Eerste ronde
Datum nog onbekend Eventuele tweede ronde

 

Spek en bonen

De Elecciones Primarias, in de volksmond ook wel het Gala genoemd, hebben een enigszins dubieuze status. Bij deze verkiezingen kunnen de Argentijnen per partij aangeven welke kandidaten mogen deelnemen aan de presidentiële verkiezingen, die dit jaar plaatsvinden op  23 oktober. Naast de nieuwe president, worden dan ook de nieuwe leden van het  Congres gekozen. Iedere partij moet verschillende kandidaten naar voren schuiven, waaruit de kiezers  een definitieve keuze maken. Partijen die bij deze verkiezingen minder dan 1,5 procent van de stemmen halen, zijn uitgesloten van de presidentiële verkiezingen. Dit heeft als doel  kleine partijen uit te sluiten van deelname en zo een zogenaamde representatieve kieslijst te verkrijgen. Paradoxaal genoeg heeft iedere partij al voor de Elecciones Primarias besloten wie haar presidentskandidaat is. Dus wordt de kiezer geen keus meer gelaten tussen verschillende kandidaten van een partij. Wanneer de kiezer op 14 augustus (verplicht) naar de stembus gaat, stemt hij tegelijk op de partij en haar kandidaat. Het resultaat is dat deze verkiezingen in niets verschillen van de officiële verkiezingen in oktober: het is niet meer dan een simulacro, ofwel een verkiezing voor spek en bonen. De spanning rond de Primarias is hoog, aangezien de uitkomst duidelijk maakt wie een grote kans maakt in oktober. Deze verkiezingen zijn in feite één grote peiling, en de uitkomst kan op haar beurt weer de verkiezingen in oktober beïnvloeden. 

Circus

De lijst van partijen en kandidaten die deelnemen aan de verkiezingen is lang. De Argentijnen kunnen op meer dan dertig verschillende partijen stemmen. Die maken natuurlijk niet allemaal een reële kans op een overwinning. Zeven partijen dingen mee naar een overwinning (zie kader). Tot nu toe gaat de huidige president, Cristina Kirchner, voorop in de peilingen. Ze spreekt zelf de hoop uit meer dan 40 procent van de stemmen te halen, wat zou betekenen dat ze in één ronde wint. Volgens peilingen van 8 augustus zou Kirchner op dat moment 46,6 procent van de stemmen halen. 
Ricardo Alfonsín van de Unión Cívica Radical staat op een tweede plek met 15,2 procent en daarna volgt Hermes Binner van de Partido Socialista met 7,1 procent. De partij van Alfonsín wil, net als de Partido Unión Popular, meer decentralisatie en zeggenschap voor iedere provincie, in tegenstelling tot de huidige situatie, waarbij beslissingen vooral door de regering in Buenos Aires worden genomen. In zijn campagne legt Alfonsín de nadruk op het beëindigen van de extreme armoede en op de noodzaak economische groei om te zetten in daadwerkelijke ontwikkeling van het land. Armoede, onderwijs, gezondheid en huisvesting zijn de belangrijkste peilers in de campagnes van de meeste partijen. Vooral Herman Binner van de Partido Socialista heeft een sociaal programma en legt de nadruk op het belang van een openbaar onderwijssysteem. Alleen de rechtse Partido Unión Popular heeft het in zijn campagne duidelijk over het terugdringen van geweld en het tegengaan van drugshandel.

PARTIJEN

Frente para la Victoria Cristina Fernández Kirchner Peronisme, sociaaldemocratisch, centrumlinks
Partido Unión Popular Eduardo Duhalde centrumrechts, economisch liberalisme, federalisme
Partido Peronismo Federal Alberto Rodriguez Saá rechts, peronisme, federalisme, conservatisme
Unión Cívica Radical Ricardo Luis Alfonsín centrumlinks, sociaaldemocratisch, federalistisch
Partido Coalición Cívica Elisa Carrió sociaalliberalisme, zegt links noch rechts te zijn, behoudend
Partido Socialista Hermes Binner centrumlinks, sociaaldemocratisch
Partido Obrero Jorge Altamira marxistisch

 

Landbouw

Zowel de rechtse Unión Popular als de Partido Peronismo Federal en de linkse Unión Cívica Radical  staan recht tegenover Kirchner wat betreft het landbouwbeleid, een belangrijk thema in het agrarische Argentinië. De landbouwsector ligt al sinds Cristina Kirchner´s aantreden met haar in de clinch. Ze verhoogde de exportbelasting op agrarische producten om de voortdurende stijging van de voedselprijzen tegen te gaan, waarop de boeren meerdere malen in staking gingen. Ze blokkeerden de toegangswegen naar de steden, waardoor er in de supermarkten tijdelijk een gebrek was aan vlees en melk. Alberto Rodriguéz Saá van de Partido Peronismo Federal zegt de export te zullen stimuleren en minder belasting van de boeren te vragen. Kirchner is van mening dat de, vaak rijke, boeren geprofiteerd hebben van de stijgende prijzen en dat ze daarom nu iets in moeten leveren.

Witwassen

De aanhangers van Cristina Kirchner zijn vooral te vinden onder de lage klassen en de lagere middenklasse. De hogere klassen zijn vaak kritisch ten opzichte van de regering en het kirchnerismo. Deze term staat voor het beleid van Cristina Kirchner en haar echtgenoot, voormalig president Néstor Kirchner, die regeerde van 2003 tot 2007. Het kirchnerismo komt voort uit het peronisme, de dominante politieke stroming in de Argentijnse geschiedenis sinds Juan Perón in 1946 president werd. Het peronisme heeft zich gedurende de jaren erna opgesplitst in verschillende stromingen en aftakkingen. In de jaren zeventig ontstond er een linkse en een rechtse stroming. Ook nu zijn er nog linke en rechtse peronisten (zie kader). Wat ze gemeen heeft met het kirchnerismo zijn de traditioneel sterke banden met de vakbonden, zoals de CGT  (Confederación General del Trabajo) en de UOM  (Unión Obrera Metalúrgica). Sommige vakbondsleiders, zoals Hugo Moyano van de CGT, hebben veel macht en invloed op de regering. De politieke band tussen Cristina Kirchner en Moyano is algemeen bekend en deze relatie heeft  invloed op het beleid van Kirchner. Moyano is in het verleden beschuldigd van het witwassen van geld en veel Argentijnen kijken met scheven ogen naar deze relaties tussen regering en vakbond.

Hoop

Ondanks de kritiek en zelfs beschuldigingen van corruptie door de oppositie, is Kirchner bij een groot deel van de bevolking nog heel populair. Het zal niet makkelijk zijn haar te verslaan bij de presidentiële verkiezingen, maar de oppositie heeft veel hoop. Die put ze uit de provinciale verkiezingen, die op het moment nog gaande zijn. Bij deze verkiezingen kiezen bijna alle provincies, tussen maart en oktober, hun gemeentelijke functionarissen en  burgemeesters. Bij de verkiezingen in Buenos Aires, die een goede indicatie zijn voor de landelijke verkiezingen, won Mauricio Macri van de rechtse partij Propuesta Republicana van Daniel Filmus, kandidaat van regeringspartij Frente para la Victoria. Hij versloeg Filmus in twee rondes, die plaatsvonden op 10 en 31 juli. Macri kreeg in de tweede ronde 64,2 procent van de stemmen, tegenover slechts 35,75 voor Filmus.
Macri zal met zijn partij echter niet deelnemen aan de presidentiële verkiezingen in oktober. De oppositiepartijen vierden de overwinning van Macri alsof het hun eigen overwinning was. Ze hopen dat de regeringspartij Frente para la Victoria van Kirchner ook een nederlaag leidt in oktober. De grote vraag in de Argentijnse media is nu vooral wie op 14 augustus als tweede partij uit de bus zal komen, en dus een kans maakt om Kirchner op 23 oktober te verslaan.

Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug