Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Kunst & Cultuur

Zwemles in La Havana

Datum : 19/08/2013
Auteur : Federico Besamusca
Land : Cuba

Zwemles in La Havana

Op het World Cinema Festival 2013 was de debuutfilm La Piscina (2011) te zien van de jonge Cubaanse filmmaker Carlos Machado Quintela die eerder in Europa en Latijns Amerika bekendheid verwierf door zijn experimentele korte films, zoals Contenedores en Stand By. Zoals de titel verraadt speelt La Piscina zich grotendeels af in een zwembad. De film volgt 4 lichtgehandicapte tieners, Dani, Oscar, Rodrigo en Diana, tijdens hun zwemles. Zwemles is wellicht niet de juiste term aangezien dat actie veronderstelt. En dat is volgens sommige critici precies waar het deze film aan ontbreekt.

Het is inderdaad even wennen aan de weldadige rust en intimiteit die Machado opwekt met zijn trage cameravoering en schaarse dialogen. Alsof hij tegen het zwembadcomplex, en de acteurs heeft gezegd: ‘Storen jullie je vooral niet aan mij, ik registreer slechts, ga maar verder met wat jullie doen.’ La Chispa sprak met de regisseur van deze onthaastende film met een vleugje humor.  

Waar komt het idee voor La Piscina vandaan ? 

Carlos Quintela: “De film kent een lange ontstaansgeschiedenis. Het script is geschreven door een vriend van mij, Abel Arcos. We zijn opgegroeid in dezelfde buurt, zijn naar dezelfde middelbare school gegaan, en volgden dezelfde filmopleiding. Abel is een beetje apart. Als kind was hij een fanatiek zwemmer, maar naarmate hij ouder werd kon hij urenlang dagdromend op de bank doorbrengen. Op een dag hoorde hij op de achtergrond de verslaggeving van een zwemwedstrijd tijdens de Paralympics, de Olympische Spelen voor gehandicapten. Hieruit volgde het script waarin hij jeugdherinneringen vermengde met alledaagse ervaringen uit zijn latere leven. Toen hij me het script gaf tijdens onze filmopleiding had ik geen idee waar het overging; ik miste een verhaallijn. Toch wilden wij tweeën zo graag een film maken dat we zijn simpelweg zijn begonnen. Uiteindelijk ben ik tevreden met het resultaat. Hoewel het script niet van mij is, beschouw ik de film toch als mijn ‘kindje’. 

Hoe verliep de bevalling van uw ‘kind’? 

“Met ups en downs. De film is opgenomen in een zwembad in een buitenwijk van de hoofdstad. Abel en ik wilden per se deze locatie. Het bad is enorm verwaarloosd. Hierdoor klopten veel details die we ons van tevoren hadden ingebeeld. Het vervelende, echter, was dat het ligt ingeklemd tussen een woonwijk en een pretpark. En ja, Cubanen zijn nogal luidruchtig. Knettergek werden we van die herrie. Achteraf moesten we in de studio het geluid compleet opnieuw opbouwen. Dat heeft ons zeer veel tijd gekost, terwijl het een kwestie was van een andere locatie zoeken. Maar ja, al doende leert men.”

De brochure van het World Cinema Festival benadrukt de afwezigheid van Cubaanse clichés in uw film. Wat vindt u hiervan ? 

Carlos Quintela: “In de eerste plaats is dit vooral de film van Abel en Carlos. We wilden nieuwe gezichten, nieuwe onderwerpen. Geen dansende mulattin, wuivende palmbomen, sigaren, hoeren, rum, of migratie. Wat dat betreft hadden we de film overal kunnen maken; Nederland, Duitsland of Cuba. Ik vind het niet fijn om La Piscina in een specifiek genre te plaatsen, of als metafoor te zien. Het draait niet om politiek, niet om gehandicapten, niet om minimalisme en ook niet om avant-garde. De film is wat het is, La Piscina.” 

De cast van La Piscina bestaat uit slechts één professionele acteur, de badmeester, de vier kinderen zijn niet-professionele amateurs die debuteren in uw film. Hoe heeft u de kinderen gevonden en hoe was het om met ze te werken? 

“In het script zijn de kinderen ernstig gehandicapt. Dat hebben we aangepast in de film. Voor mij zijn gezichtsuitdrukkingen veel belangrijker. Ik zoek gezichten die iets laten zien of juist verbergen. Om de kinderen te vinden hebben wij scholen bezocht. Maar het vinden van de juiste is lastig, erg lastig. Er was soms wat spanning tussen onze verwachtingen en die van het kind. Je weet simpelweg niet wie je binnenhaalt. Ook voor de kinderen waar we uiteindelijk mee hebben gewerkt was het spelelement belangrijker dan het feit dat wij een film maakten, dat denk ik wel. 

Illustratief is Dani, de jongen met Downsyndroom. Toen we hem ontmoetten, wist ik gelijk ‘Dit is hem!’. Op mijn vraag of hij kon zwemmen antwoordde hij: “Als de beste!” Niet dus. Rodrigo, de jongen die moeilijk loopt, eiste vooraf dat hij niet hoefde te lopen in de film. En waar hij in eerste instantie eigenwijs bleef zitten, begon hij later spontaan te lopen. Zomaar. Dat zijn wel de scènes die de film diepte geven.”

Wat betekent de kunstvorm film voor u persoonlijk ? 

“Film is voor mij een instrument om inzicht te krijgen in de onbegrijpelijke wereld om ons heen. Het minste wat je kunt doen is jezelf vragen stellen over onduidelijke momenten in je leven. Ik denk dat onduidelijkheid van levensbelang is, met name door de verbazing die het opwekt. Daarom geloof ik eigenlijk dat een film pas begint bij de aftiteling. Op het moment dat je een stemmetje in je hoofd hoort zeggen: “Hè, wat was dat nou?”, op dat moment begint de film.”

De film komt uit 2011. Als u hem nu terugkijkt wat zou u veranderen?  

“In alle eerlijkheid moet ik zeggen dat de zwijgzame Oscar me nog steeds het meest intrigeert. Mocht ik de film overdoen dan zou ik hem een uitgesprokener rol geven en de film eindigen met een shot van zijn gezicht.” 

Bookmark and Share

Bekijk ook


Terug