Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is het kwartaalmagazine én de website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

column colombia

door Nico Verbeek

Nico Verbeek woont en werkt sinds 1996 in Medellín, Colombia. Hij is vertaler en schrijver van een aantal boeken over Colombia, zoals Pablo Escobar: Zoektocht naar de man achter de mythe; De Wrekers van Medellín.

 

......................................................................................................................................

De vrouw die president wilde worden

De vrouw die president wilde wordenLa mujer que quiso ser presidente is de titel van mijn boek over Ingrid Betancourt, de Colombiaanse ex-presidentskandidaat die in de periode 2002 - 2008 door de guerrillabeweging FARC was ontvoerd. Afgelopen week publiceerde uitgever Hombre Nuevo Editores het in Colombia

Sex and the city

Sex and the cityDe Amerikaanse president Obama kwam op bezoek in Cartagena, waar de landen uit de regio hun Top van de Amerika's hielden. Het echte nieuws echter ging over prostitutie in Cartagena. In de hoofdrol: de veiligheidsagenten van de Amerikaanse delegatie.

Voetbal in de wijk

Voetbal in de wijkNicolás Jr. (14) zit op een voetbalschool hier in Medellín. Afgelopen zaterdag speelde hij zijn eerste 'officiële' voetbalwedstrijd in de Liga van Antioquia, het departement waar we wonen. Een uitwedstrijd nog wel, tegen een ploeg uit San Blas-Aranjuez, een van de bekende achterstandswijken van de stad.

Het leven van de ander: de zandschepper

Het leven van de ander: de zandschepperLange tijd begreep ik niet wat die mannen daar precies deden. Steeds als ik over de 65e straat liep, in de richting van calle Colombia, zag ik ze vanaf de brug beneden staan, met een schop in de hand, tot hun middel in het smerige water.

Bovenop de bus

Bovenop de busHet was een merkwaardig beeld. Een aantal scholieren en studenten bovenop de emblematische Transmilenio-bussen in Bogotá. Het gebeurde tijdens de uit de hand gelopen protesten tegen het bussysteem, dat sinds 2000 functioneert

Een museum voor Pablo

Een museum voor PabloDe familie van Pablo Escobar probeert nog steeds een slaatje te slaan uit het imago van hun beroemde familielid. Nu bieden ze een excursie door Medellín aan. Plekken die een belangrijke rol speelden in het leven van de voormalige drugsbaron worden aangedaan. De toer is vooral bedoeld voor buitenlandse toeristen, die Pablo en Medellín nog steeds...

Een zelfgekozen moord

Een zelfgekozen moordIn Colombia overtreft de realiteit dikwijls de fictie. Deze bekende uitspraak van de schrijver Gabriel García Márquez wordt vaak aangehaald als er weer eens een merkwaardig nieuwsfeit is. Eentje die alle fantasie of voorstellingsvermogen overtreft. Vorige week maakte de politie het resultaat bekend van het onderzoek naar een mysterieuze moord.

De vloek van een achternaam

De vloek van een achternaamPrecies 25 jaar geleden, 1987, werd Carlos Lehder opgepakt en uitgeleverd aan de Verenigde Staten. Hij was de eerste grote drugsbaron die 'slachtoffer' werd van het toen omstreden uitleveringsverdrag van Colombia met de VS. De naam Lehder is in Colombia daarom net zo bekend als die van andere legendes uit de narcogeschiedenis als Escobar, Rodríg...

De regendokter

De regendokterDe afgelopen week ging het in Colombia niet over de paramilitairen, de guerrilla, of de maffia. Ook niet over de corruptie en zelfs niet over de rampzalige gevolgen van de laatste regentijd. Nee, het belangrijkste nieuws was een regendokter (een chamán), die ervoor had gezorgd dat het niet had geregend tijdens het ceremoniële gedeelte van het WK...

Ironie

IronieBegin van dit jaar schreef Johan Steven Martínez, een twaalfjarige jongen, een brief aan alias Alfonso Cano, toenmalig opperhoofd van de guerrilla van de FARC. Daarin zei hij onder andere: "Ik begrijp niet, meneer Cano -ik weet dat u ook kinderen hebt- waarom u erop staat mijn vader niet vrij te laten. U heeft zelf ongetwijfeld wél de mogelijkhe...

Omgekeerde wereld

Omgekeerde wereldEen jaar of tien geleden zou een bezoekje aan de sloppenwijken van Medellín voor mij ondenkbaar zijn geweest. Ik bedoel, ik zou geen reden kunnen bedenken waarom ik af zou reizen naar een van de wijken die bekend staan om hun sicarios (huurmoordenaars), geweld en bloedige bendes - als ik het al zou durven natuurlijk. Maar vandaag ben ik geheel u...

De omgekeerde wereld

De omgekeerde wereldEen jaar of tien geleden zou een bezoekje aan de sloppenwijken van Medellín voor mij ondenkbaar zijn geweest. Ik bedoel, ik zou geen reden kunnen bedenken waarom ik af zou reizen naar een van de wijken die bekend staan om hun sicarios (huurmoordenaars), geweld en bloedige bendes - als ik het al zou durven natuurlijk. Maar vandaag ben ik geheel u...

Fietsen in Medellín

Fietsen in MedellínFietsen in een stad als Medellín was tot voor kort een vrijwel suïcidale onderneming. Automobilisten houden geen rekening met fietsers, net zo min overigens als met voetgangers.

Oranje Kerst

Oranje KerstEen tijdje geleden werd ik bekeurd vanwege een verkeersoverteding: inhalen op een weg waar dat niet mocht. Mijn verweer dat de vrachtwagen die ik inhaalde praktisch stilstond, mocht niet baten. De boete was niet mis: één minimum maandsalaris, omgerekend ongeveer 200 euro. Zo snel mogelijk betaalde ik de boete, want hoe eerder ik ervan af was hoe...

Beurskrach

BeurskrachHet is een bekend verhaal. Iemand moet op reis, maar door een toeval (bijvoorbeeld een file onderweg) weet hij niet op tijd in te checken en mist hij net zijn vlucht. Later hoort hij dat het gemiste vliegtuig onderweg van de radar is verdwenen en korte tijd erna is neergestort. Aan de dood ontsnapt. Het noodlot. Iets soortgelijks overkwam mij af...

Afscheid

AfscheidIk had de uitspraak al een paar keer eerder gehoord van familieleden van mijn vrouw: niets maakt je zó gelukkig als het kopen van een finca. Behalve misschien het verkopen ervan.

Het concept van de Edele Wilde

Het concept van de Edele WildeIn de tijd van de Verlichting, in de achtiende eeuw, ontstond het geïdealiseerde beeld van de 'bon sauvage' ofwel de 'edele of goede wilde', met name in de filosofie van J.J. Rousseau. Mensen die eenvoudig (en armoedig) leefden, zonder wetten, ambitie etc., leefden simpel maar gelukkig.

In de laatste minuut

In de laatste minuutHet is weer voetbal hier, met de Copa America in Argentinië, en Colombia inmiddels in de rol van favoriet. Uiteraard hoop ik het beste voor mijn tweede vaderland en normaal gesproken zet ik mijn geld (en hoop) ook altijd op Brazilië. Maar deze keer niet.

Dit is niet Europa...

Dit is niet Europa...Dat krijg ik regelmatig te horen van mijn echtgenote of haar familieleden als ik weer eens iets heb uitgehaald wat eigenlijk te gevaarlijk is, of te onbezonnen of soms gewoon te stom voor woorden.

Een Held in Colombia

Een Held in ColombiaCarlos Caicedo is geen bekende Colombiaan. Sterker nog: zijn naam heeft nooit de krantenkoppen weten te halen. Toch verdient hij op zijn minst een standbeeld. Want Carlos Caicedo is een ware held, iemand die een hoge prijs heeft moeten betalen voor zijn eenzame strijd tegen de corruptie.

Laatste druppel

Laatste druppelHet is geen nieuws dat de wereldpers haalt, maar half Colombia staat nog steeds onder water. Zelfs een van de meest prestigieuze universiteiten van het land, de Universidad de la Sabana, in Chía, een gemeente vlakbij Bogotá, is helemaal onder water gelopen, met alle schade vandien.

Zondvloed

ZondvloedDeze column moet over regen gaan. Het kan gewoon niet anders. Colombia staat in het teken van regen, overstromingen, wegversperringen, afbreken van stukken bergen, duizenden daklozen, rivieren die uit hun oevers treden en modderbaden.

Voor straf op vakantie

Voor straf op vakantieMisschien kun je beter geen historicus zijn. Pas geleden had ik het over drugsbaron Pablo Escobar, een naam die nog vaak opduikt, ook hier in Colombia.

Wild west taferelen

Wild west taferelenEen paar dagen geleden moest ik naar Barrio Triste, een wijk in Medellín, die in feite één grote werkplaats is. Verschillende straten met alleen maar kleine zaakjes, waar je terecht kunt voor alles wat met auto's te maken heeft én met tweedehands handel. Ik ga er graag naar toe, maar mijn vrouw waarschuwt me altijd dat ik er beter kan wegblijven...

Justitie in gevaar

Justitie in gevaarPablo Escobar, de beruchte Colombiaanse drugsbaron, is er eigenlijk mee begonnen, ergens in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Hij bood rechters die het lef hadden een zaak tegen hem te beginnen de keuze: plata o plomo (geld of lood): als ze zich niet lieten omkopen, dan stuurde hij een sicario (huurmoordenaar) op hen af en werden ze vermoord.

Waar een wil is, is een weg

Waar een wil is, is een wegEen paar dagen geleden zond een tv-journaal een kort item uit in de lange reeks verslagen over de aardbeving en tsunami in Japan. Deze keer met een positieve inslag. Japanse wegarbeiders waren druk aan het werk om een vernielde autoweg, waar een enorme kloof in zat, te repareren.

Een goed handeltje

Een goed handeltjeToen ik pas in Colombia kwam wonen, zo'n vijftien jaar geleden, was ik stomverbaasd over wat de zus van mijn (Colombiaanse) echtgenote had meegemaakt. Ze had per ongeluk haar agenda in een taxi laten liggen, met al haar adressen en telefoonnummers daarin.

Een dure gok

Een dure gokEen paar jaar geleden deed ik een cursus in het SENA, een publieke onderwijsinstelling. Met name lageropgeleiden leren hier een vak, maar je kunt bijvoorbeeld ook een basiscursus 'ondernemerschap' volgen. Ik had net een tuinderij en wilde wat opsteken over het opstarten van een eigen zaak.

Corruptie & common sense

Corruptie & common senseOp alle lijstjes van transparantie die regelmatig worden gepubliceerd, eindigt Colombia steevast op een van de laatste plekken. Miljarden gaan er jaarlijks verloren aan fraude, omkoping, oneerlijke concurrentie, voorgekookte contracten.

Einde verhaal

Einde verhaalEen paar weken geleden schreef ik over een dubbele moord die heel Colombia in rep en roer bracht. De reden was vooral de jonge leeftijd van de slachtoffers, Margarita en Mateo, en hun sociale achtergrond. Ik weet niet of het de functie van een 'blog' is om onderwerpen in feuilleton-vorm te behandelen, maar ik kan me voorstellen dat lezers nieuw...

Operatie Jaque een farce?

Operatie Jaque een farce?Ook in Colombia laat Wikileaks zijn sporen na. Talrijke geheime diplomatieke informatie is vrijgekomen en zorgt voor aardige krantenkoppen. De krant El Espectador heeft een deal gesloten met Wikileaks en gaat de komende tijd het nieuws brengen.

Een gegoede familie

Een gegoede familieEindelijk was het zover. De rechtbank deed uitspraak in de zaak van Guillermo León Valencia Cossio. En gelukkig: schuldig bevonden!

Suïcidebaan

SuïcidebaanAls een verschrikkelijk nieuwsfeit zich steeds maar weer herhaalt, is het dan minder erg? Omdat je eraan went? Gisteren was het weer raak: een ongeluk in een kolenmijn.

Twee Werelden

Twee WereldenEen paar dagen geleden was het groot nieuws. Twee studenten van de bekende Universidad de los Andes in Bogotá waren vermoord in San Bernardo del Viento, aan de noordelijke kust van Colombia.

Victor

Ik hoorde het pas een week erna, toen we net terug waren van onze vakantie in Santa Fe de Antioquia, een warm oord nog geen anderhalf uur van Medellín. Victor, de man die mijn oude Lada-jeep al jarenlang technische bijstand verleende, was de laatste dag van het oude jaar bij een roofoverval om het leven gekomen.

Stille nacht, heilige nacht?

Stille nacht, heilige nacht?Kerstmis in Colombia roept voor de mensen hier in principe dezelfde associaties op als in Nederland: kerstbomen, kerststalletjes en vrede op aarde. Kerstmis valt echter ook in de 'grote vakantie', een periode waarin de scholen gesloten zijn en mensen (met voldoende geld) naar de kust vertrekken voor een lange zee- en strandvakantie.

Vriendendienst

VriendendienstDe polemische ex-president Álvaro Uribe heeft de afgelopen dagen weer van zich laten horen. Met de huidige president van Panama, Ricardo Martinelli, regelde hij het 'politiek' asiel van Maria del Pilar Hurtado, de voormalig directeur van de zwaar in opspraak geraakte Colombiaanse veiligheidsdienst, het DAS.

Wiet of Niet?

Wiet of Niet?In 1970 kwam de toenmalige Amerikaanse president Richard Nixon op het onzalige idee van een 'oorlog tegen de drugs'. Nu is het veertig jaar later en gaat deze oorlog nog steeds gewoon door.

Ingrid & Tanja

Ingrid & TanjaHet was de week van Ingrid en Tanja. Ingrid Betancourt was weer flink in het nieuws na het uitkomen van haar lang verwachte boek Zelfs aan de stilte komt een eind.

Voetbal en politiek

Voetbal en politiekDat waren mijn favoriete onderwerpen, een maand of twee geleden, toen ik een blog over de presidentsverkiezingen bijhield. Even een kort vervolg. De winst van Spanje op Nederland, en erger nog: het verlies van Nederland tegen Spanje, heeft tot opmerkelijke reacties geleid in mijn gastland, Colombia.

En de winnaar is...

En de winnaar is...Juan Manuel Santos werd vandaag, geheel volgens de verwachtingen, gekozen tot de nieuwe president van Colombia. Op 7 augustus aanstaande moet Álvaro Uribe het paleis van Nariño verlaten en het commando overdragen aan Santos.

Een gelopen race?

Een gelopen race?Na drie dagen afwezigheid probeer ik snel wat 'bij te lezen' wat betreft de actualiteit. Op de finca heb ik geen toegang tot radio en tv. Het was overigens prachtig weer en ik heb me vooral bezig gehouden met het opruimen van een broeikas, gemaakt van bamboe en plastic, waar een week geleden een boom op was gevallen.

Het zijn de belastingen, domkop!

Het zijn de belastingen, domkop!Gisteren zaten de rivalen Santos en Mockus voor de eerste keer in de tweede ronde weer naast elkaar voor een debat. Het ging over economie. Dat is uiteraard het terrein van Juan Manuel Santos, voormalig minister van buitenlandse handel en ook minister van financiën in eerdere regeringen.

Uribe of de zondvloed?

Uribe of de zondvloed?President Álvaro Uribe wilde voor de derde keer president worden, omdat hij dacht dat niemand anders in staat was de natie in goede banen te leiden. Maar een van de laatst overgebleven onafhankelijke instanties, het Constitutionele Hof, besliste dat een derde termijn 'inconstitutioneel' was.