Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Justitie in gevaar

Auteur : Nico Verbeek
Land : Colombia

Justitie in gevaar

Pablo Escobar, de beruchte Colombiaanse drugsbaron, is er eigenlijk mee begonnen, ergens in de jaren zeventig van de vorige eeuw. Hij bood rechters die het lef hadden een zaak tegen hem te beginnen de keuze: plata o plomo (geld of lood): als ze zich niet lieten omkopen, dan stuurde hij een sicario (huurmoordenaar) op hen af en werden ze vermoord.

Ik moest aan Escobar denken toen ik hoorde dat in Saravena, een vergeten stadje in de afgelegen provincie Arauca, rechter Gloria Carmenza Canoa was vermoord. Ze stapte gewoon uit de bus en werd midden op straat neergeschoten, onder de ogen van haar assistent en talloze passanten. Ze had geen geblindeerde auto en geen lijfwachten gekregen van de regering.

Toch had ze tientallen zeer gevoelige dossiers onder handen (guerrilleros, drugsmaffia) én een zeer beruchte zaak, die de laatste tijd veelvuldig in het nieuws is geweest: de moord op twee jongens en een meisje, waarvoor een onderofficier van het Colombiaanse leger als verdachte vastzit. Hij had het meisje van 14 verkracht en zou daarna, om de sporen uit te wissen, zowel haar als haar twee broertjes van 9 en 6 jaar hebben vermoord.

De man wordt verdedigd door een collectief van advocaten die te werk gaan zoals ze hier meestal doen: ze vragen steeds om uitstel, komen vaak gewoon niet opdagen of vergeten het dossier. Kortom, ze halen allerlei trucjes uit om de zaak te frustreren. Volgens de familie van de vermoorde kinderen is de moord op de rechter de laatste in de reeks van vertragingstechnieken. Vanwege intimidaties en bedreigingen heeft de vader van de slachtoffers inmiddels naar Bogotá moeten vluchten.

De rechterlijke macht in Colombia heeft het zwaar te verduren, vooral sinds de regering Uribe (2002 – 2010). Toen werd het minachten en denigreren van en de agressie tegen rechtsdienaren rechtstreeks vanuit het presidentieel paleis gecoördineerd. Lastercampagnes tegen de leden van het Hooggerechtshof, het illegaal afluisteren en achtervolgen van en het smeden van valse complotten tegen magistraten waren slechts enkele voorbeelden hiervan. President Uribe zelf ging altijd voorop in het lanceren van valse beschuldigingen en het in diskrediet brengen van rechters.

José Obdulio Gaviria, huisfilosoof van het uribisme en rechterhand van Uribe in het presidentiële paleis, had de rechtsdienaren ook nooit hoog zitten. Dat kwam onder andere omdat magistraten van het Hooggerechtshof het hadden aangedurfd om leden van de Uribistische partij te berechten vanwege hun banden met het paramilitarisme.

Hij beschuldigde de rechterlijke macht ervan zich te laten leiden door politieke en ideologische motieven en dat ze niet durfden op te treden tegen ‘vrienden’ van de guerrillagroepering FARC. Voor Gaviria en Uribe is dat overigens iedereen die er een afwijkende mening op na houdt. José Obdulio Gaviria is een neef van Pablo Escobar, waarmee ik dit stukje begon. Is dat toeval?

Een nieuwe rechter in Saravena was niet makkelijk te vinden: tientallen kandidaten die werden benaderd, bedankten voor de eer. Uiteindelijk bleek toch iemand bereid de baan te accepteren, maar wel onder de voorwaarde dat hij kantoor mocht houden in de hoofdstad van het departament en niet naar Saravena hoefde.

5/4/2011

 


Terug