Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Popeye, maar niet de spinazie-eter

Auteur : Nico Verbeek
Land : Colombia

Popeye, maar niet de spinazie-eter

Je zult maar slachtoffer zijn geweest van alias Popeye, een voormalige sicario (huurmoordenaar) uit de intieme kring van wijlen Pablo Escobar. Of familielid van een van de inzittenden van het Avianca-vliegtuig, dat in 1989 in de lucht ontplofte door toedoen van Popeye en andere sicario’s in dienst van het kartel van Medellín. En dan dagelijks moeten toezien hoe de man vrij rondloopt in Medellín. En doet alsof de stad van hem is.

Diezelfde stad die hij in de jaren tachtig aan de rand van de waanzin bracht met een bommencampagne uit naam van zijn baas Pablo Escobar. De beste baas die je je maar kunt wensen volgens Popeye, want El Patrón was een goeie werkgever en betaalde hem altijd punctueel voor de karweitjes die hij uitvoerde, zo wordt hij niet moe rond te bazuinen. En dat laatste doet hij ook graag. Overal kom je interviews van hem tegen. Hij heeft al twee boeken uitgegeven. En sinds kort heeft hij zelfs een eigen youtube-kanaal.

Popeye is de bijnaam van Jhon Jairo Velásquez Vásquez, geboren in 1962. Voordat hij zich in de onderwereld stortte aan de hand van Escobar, was hij nog een tijdje bij de marine. Vandaar zijn alias. Of misschien vanwege een fysieke gelijkenis met de stripfiguur, daarover lopen de meningen uiteen.

National Geographic

Maar liefst 23 jaar zat hij in de gevangenis, extreem lang voor Colombiaanse begrippen. In augustus 2014 kwam hij vrij. Hij was een van de weinige massamoordenaars rondom Escobar die ‘de oorlog’ hadden overleefd. Zelf zegt hij dat hij persoonlijk rond de 300 mensen heeft vermoord, maar hij voegt er meteen aan toe dat hij het precieze aantal niet weet, want “alleen een echte psychopaat gaat zoiets tellen”.

Zijn duistere verleden lijkt niet echt op z’n geweten te drukken. Soms laat hij doorschemeren wel spijt te hebben van zijn misdaden en zijn directe of indirecte betrokkenheid bij het levenseinde van - naar eigen schatting - rond de 3000 mensen. Echt overtuigend is het niet, die spijtbetuiging van Popeye.

Misschien komt het ook wel omdat hij er tegenwoordig zijn geld mee verdient. Twee boeken schreef hij over zijn ‘avonturen’ in het drugskartel, die beiden bestsellers werden. Samen waren ze goed voor 225 duizend verkochte exemplaren. Ook treedt Popeye regelmatig op als getuige bij rechtszaken en ook is hij nooit te beroerd om als de expert van de maffia-geschiedenis op te treden, bijvoorbeeld voor documentaires van National Geographic. Tegen betaling uiteraard.

Cartier-zonnebril

Twee jaar terug opende de ex-sicario zijn eigen Youtube-kanaal: Popeye-Arrepentido. Vrij vertaald betekent dat ‘Popeye, de berouwvolle’. Hij heeft miljoenen kijkers en meer dan 200 duizend geabonneerde volgers. Ook bracht hij een eigen kledinglijn uit en speelde hij de hoofdrol in een Mexicaanse film over zijn eigen leven. In Colombia loopt er nu ook een tv-serie bij Canal Caracol (Alias J.J.), uiteraard ook gebaseerd op zijn ‘heldendaden’ in de onderwereld en zijn jaren in de gevangenis.

Behalve de twee boeken die hij zelf heeft geschreven, werkte hij ook mee aan een ‘geautoriseerde biografie’ van de schrijfster Maritza Wills, maar daar ging het even mis. Popeye was niet blij met het eindresultaat en zei dat de schrijfster zijn woorden had verdraaid en alles had gemanipuleerd. Daarom heeft hij het boek, nadat het uitkwam, alsnog ‘gedesautoriseerd’. Het probleem was dat de schrijfster de versie van bepaalde gebeurtenissen was gaan checken en tot de conclusie kwam dat die niet overeenkwam met de waarheid. Misschien is dat ook de reden dat sommige collega’s uit de misdaad Popeye een mythomaan en een pathologische leugenaar noemen.

De sociale re-integratie van Popeye gaat nog steeds naar wens. Soms krijgt hij wel eens een kleine tegenslag te verwerken, zoals elke burger kan gebeuren. Zo reed hij niet zo lang geleden in z’n pick-up door El Poblado, de exclusieve wijk van Medellín, en werd hij overvallen door motorrijders die hem beroofden van zijn smartphone, een gouden armband en een Cartier-zonnebril. Meteen klaagde hij op z’n Facebook en youtube-kanaal over de onveiligheid in de stad en dat het allemaal komt “omdat we hier verdomme geen fatsoenlijke burgemeester hebben”.

Videokanaal

De confrontatie met burgemeester Federico Gutiérrez kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Die laat zich regelmatig kritisch uit over de manier waarop voormalige misdadigers van het kartel van Medellín hun verleden gebruiken om er een slaatje uit te slaan, Medellín promoten als de stad van de misdaad en daarmee de stad een reputatie geven die Gutiérrez nu juist zoveel mogelijk wil veranderen.

Gutiérrez treedt hard op tegen de huidige misdaad, onder andere tegen het Kantoor van Envigado, de erfgenaam van het Kartel van Medellín, en misschien is dát wel wat Popeye zo dwarszit. Want, al is Popeye een ware overlevingskunstenaar, als bajesklant moet hij toch de bescherming hebben van mensen uit de onderwereld om als ex-bajesklant te kunnen overleven. Er wordt gefluisterd dat Popeye karweitjes voor Het Kantoor opknapt, maar dat is slechts een onbeduidende zijlijn in de successtory van de berouwvolle ex-sicario.

Pas geleden maakte Popeye op zijn videokanaal bekend dat hij de Senaat in wilde. Hij sprak mooie woorden over het belang van “vergiffenis, vrede en verzoening” en bood de regering aan “te helpen bij de problemen van het post-conflict”. Maar hij kwam erachter dat hij vanwege zijn strafblad geen parlementariër mocht worden, en meteen vroeg hij zich verontwaardigd af waarom iemand als Timochenko, de leider van de guerrilla van de Farc, wél in de Senaat kon komen en hij niet. Dat vond hij niet eerlijk.

Hutje op de heide

Popeye heeft het goed voor elkaar. Hij vertelt opschepperig en schaamteloos over zijn misdaden en komt overal mee weg. Nostalgisch blikt hij terug op de samenwerking met Pablo Escobar die volgens hem als een vader voor hem is geweest. In de boeken die hij signeert, schrijft hij zonder een spier te vertrekken als opdracht: “van Popeye, de favoriete moordenaar-van-vertrouwen van Pablo Escobar”.

In het verleden verdiende Popeye z’n geld met het vermoorden van mensen, nu leeft hij van het ophalen van verhalen over diezelfde moorden. Zijn berouw zou minder vals klinken als hij, na het verlaten van de gevangenis, ergens op een hutje op de heide was gaan zitten, met een flink slot op de deur. Om de zonden van z’n leven te overdenken. En om dan steeds opnieuw al die onschuldige slachtoffers terug te zien, die hem smeekten om hun leven te sparen, vlak voordat hij ze, zonder enig mededogen, een kogel door hun hoofd schoot.


Terug