Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Schuld & berouw?

Auteur : Nico Verbeek
Land : Colombia

Schuld & berouw?

Afgelopen week werd op een finca (boerderij) in de gemeente El Peñol Juan Carlos Mesa, alias Tom, gearresteerd. Het was drie uur ‘s nachts en de narco (drugshandelaar) was bezig zijn vijftigste verjaardag te vieren in het gezelschap van wat vrienden, andere door de politie gezochte criminelen en een handvol gezelschapsdames, die ook nooit mogen ontbreken op de feesten van de narcos van Medellín.

Alias Tom was op het moment van zijn arrestatie een van de meest gezochte drugshandelaren ter wereld, voor wie de Amerikaanse regering twee miljoen dollar aan tipgeld over had. Dat geld hoeft niet te worden uitgekeerd, want een spoor dat de politie volgde (de aanschaf van een doos met het exclusieve whisky-merk Chivas Porcelana) leidde naar de finca waar de arrestatie plaatsvond.

De grootste verrassing was dat bij het bacchanaal een oude bekende van de politie aanwezig was: de beroemde Popeye, alias van Jhon Jairo Velásquez Vásquez. De zelfbenoemde ‘favoriete sicario’ van wijlen Pablo Escobar is een polemische figuur, niet alleen door zijn verleden, maar nog meer als gevolg van de schaamteloze manier waarop hij na zijn vrijlating in 2014 door het leven gaat.

Bij de inval van de politie werden vier personen gearresteerd, vier vuurwapens in beslag genomen, eentje met een gouden handvat, 14.000 dollar en 96 miljoen peso’s in contanten, een grote hoeveelheid juwelen, zeven voertuigen en een speedboot.

Alias Tom was al dertig jaar actief in de onderwereld en werd beschouwd als de erfgenaam van grote capos als Don Berna en Sebastián en ook als virtueel leider van de beruchte Oficina de Envigado, de criminele structuur die geldt als de opvolger van het roemruchte kartel van Medellín. Volgens de politie controleerde alias Tom tachtig procent van de criminele bendes in en rondom Medellín en is hij zoiets als de ‘huidige Pablo Escobar’.

De arrestatie van alias Tom was groot nieuws, maar eerlijk gezegd was het ‘echte’ nieuws de aanwezigheid van Popeye bij het verjaardagsfeestje van Tom. Het was een verrassing, maar eigenlijk ook weer niet. Want het was al lang bekend dat Popeye sinds hij in 2014 weer vrij rond loopt in Medellín en omstreken, het gezelschap zocht van zijn oude maten uit de onderwereld. Al die mooie verhalen dat Popeye zijn leven heeft gebeterd en dat hij een ander mens is geworden, zijn natuurlijk allemaal lariekoek, dat wist iedereen al lang.

De vraag is of er een juridische basis is die het mogelijk maakt om Popeye opnieuw achter de tralies te krijgen – hij heeft nog een voorwaardelijke gevangenis van vier jaar te goed. Dat realiseerde de sluwe sicario zich ook en daarom probeerde hij er alles aan te doen om de indruk te wekken dat hij niks, maar dan ook helemaal níks met die Tom en die geweren en die andere crimineel-gasten van het feest te maken had. Is dat mogelijk? Volgens een gelekte bron bij de politie waren dit de fantastisch-magisch-onrealistische redenen die Popeye gaf voor zijn aanwezigheid op het feest.

Politie: “U was hier in deze woning aanwezig, nietwaar?”

Popeye: “Jazeker, meneer de agent.”

Politie: “U bent toch… Jhon Jairo Velásquez Vásquez?”

Popeye: “Jazeker, meneer de agent.”

Politie: “Wat doet u voor de kost?”

Popeye: “Ik ben schrijver, documentaire-maker en Youtuber.”

Politie: “U was hier op bezoek?”

Popeye: “Ik was hier in de buurt bij een vriend. Dat was op de finca La Manuela, daar zouden we opnames gaan maken voor een film. Ook wilden we wat van mijn boekjes brengen naar een huis daar in de buurt. De kwestie is… ik ging naar dat huis en omdat ze daar een feestje aan het vieren waren, deden ze niet open. Toen kwam er een motor langs en ik zei dat ik een hotel zocht en toen ben ik hier terecht gekomen, meneer de agent. Ik heb niet eens sterke drank genuttigd, meneer. Ik drink niet eens… Ik heb alle respect voor de autoriteiten, zoals u weet ben ik helemaal geresocialiseerd.”

Het is goed mogelijk dat Popeye hier mee wegkomt. De politie had in ieder geval geen arrestatiebevel voor hem en dus moesten de agenten hem laten gaan.

Zoals bekend was Popeye de rechterhand van Pablo Escobar, gaf hij zich in 1991 over aan de politie en biechtte hij op zeker 300 moorden te hebben gepleegd en bovendien betrokken te zijn geweest bij nog eens 3000 moorden én ook rond de 200 aanslagen met een autobom te hebben geleid, uit naam van het kartel van Medellín.

In de gevangenis organiseerde alias Popeye een goedlopende misdaadorganisatie, met onder andere een broer daarin, die drugs smokkelde naar het buitenland, gecoördineerd vanuit de gevangenis door Popeye zelf. Tegelijk hielp hij de Colombiaanse justitie met informatie over de ‘rijke’ geschiedenis van het kartel van Colombia en begon hij te schrijven aan zijn ‘memoires’.

Na zijn vrijlating werd hij een internationale sensatie op de sociale netwerken als een bijzonder succesvolle Youtuber. Dat kanaal heet Popeye-Arrepentido (Popeye, de berouwvolle) en heeft miljoenen kijkers. Hij krijgt royalties voor films, series en documentaires waarin zijn naam gebruikt wordt en hij schreef twee boeken over zijn tijd in het drugskartel van Pablo Escobar, die beiden bestsellers werden.

Volgens eigen zeggen gaat zijn sociale reintegratie naar wens. Maar Popeye is vooral een overlevingskunstenaar en sinds hij weer vrij is, wordt hij regelmatig gesignaleerd in het gezelschap van mensen ‘rondom’ de Oficina de Envigado. En dat werd allemaal bevestigd toen hij werd ‘betrapt’ op het feestje van de maffiabaas van het hele stel in El Peñol, afgelopen week.

In zijn Twitter-account (die heeft hij natuurlijk ook, met ruim 52.000 volgers) liet hij weten dat het allemaal een vergissing was en beschuldigde en passant de sympathisanten van de huidige president en voorstanders van het vredesakkoord met de guerrillabeweging FARC ervan het op hem gemunt te hebben. Want hij is tegenstander van het vredesakkoord met de FARC, liep mee met mensen van het Centro Democrático (de politieke partij van ex-president Alvaro Uribe) in de protestmars vóór het Nee in het referendum over de vrede met de FARC.

Stom is Popeye natuurlijk niet. In zijn tweets en op zijn Youtube-kanaal bekritiseert hij president Juan Manuel Santos en alles wat met het vredeakkoord met de FARC te maken heeft. En dat werpt zijn vruchten af. Want dat akkoord is bijzonder impopulair en door zich te scharen bij die zwijgende meerderheid en het gesundes volksempfinden, denkt hij sympathie te winnen van de Colombianen.

Sluw, gehaaid, opportunistisch, vals, dubieus, duister, glibberig, obscuur, kwaadaardig, verraderlijk, boosaardig, malicieus, satanisch, dat is-ie allemaal, die Popeye.

Maar dat zegt nog lang niet genoeg. Voor die unieke combinatie van pure slechtheid en sluwheid van Popeye zou eigenlijk een nieuw adjectief gevonden moeten worden… Popeyesk misschien?

Lees van Nico Verbeek ook de vorige column over Popeye (niet die spinazie-eter)


Terug