Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Politiek & Maatschappij

Mario Vargas Llosa wint de Nobelprijs voor literatuur

Datum : 08/10/2010

Mario Vargas Llosa wint de Nobelprijs voor literatuur

PERU - De 74-jarige Peruaanse auteur Mario Vargas Llosa is onderscheiden met de Nobelprijs voor de literatuur. Hij ontvangt de prijs "'voor het in kaart brengen van de machtstructuren en zijn snijdende beelden van het verzet, de rebellie en de ondergang van het individu", zo meldde de Koninklijke Zweedse Academie van Wetenschappen bij de bekendmaking van de Nobelprijs van Literatuur.
Mario Vargas Llosa zelf reageerde volgens de voorzitter van de jury, Peter Englund, "zeer ontroerd en enthousiast". Op dit moment verblijft Vargas Llosa in New York. Hij doceert als gastdocent aan de Universiteit van Princeton en zou net een college over Borges geven. Vargas Llosa heeft Englund gezegd dat hij bij de prijsuitreiking, op 10 december in Stockholm aanwezig zal zijn. Aan de prijs is een bedrag van 10 miljoen Zweedse kronen (1 miljoen euro) verbonden. Aan de krant El País gaf de schrijver zelf te kennen dat hij niet meer gehoopt had op de prijs, omdat hij vond dat hij niet echt in het profiel paste voor een Nobelprijs. "Ik ben een conflictieve schrijver, mijn stellingen scheppen onbehagen", maar ook gaf hij aan dat hij "deze grote vreugde" wil delen met zijn vrienden.
Vargas Llosa is de eerste Peruaan die de prijs heeft gekregen. De laatste Spaanstalige schrijver aan wie de prijs werd toegekend, was in 1990 de Mexicaan Octavio Paz. Andere Spaanstalige winnaars waren onder anderen Pablo Neruda (1971) en Gabriel Garcia Márquez (1982).
"Romans en politieke ideologieën zijn allebei verzinsels; alleen komen romans daar rond voor uit", zei Vargas Llosa ooit. In zijn romans levert hij steevast commentaar op de totalitaire tendensen in de Zuid-Amerikaanse samenleving en politiek. In zijn eerste romans doet hij dat met behulp van (post)modernistische technieken als stream of consciousness en meervoudig perspectief.
In zijn romandebuut De stad en de honden (1962) is het decor een fascistoïde cadettenschool in Lima (die Vargas zelf bezocht had); in Het groene huis (1965) is het een bordeel in een provinciestad en in Gesprek in de kathedraal (1969) een drukbezochte kroeg. Zijn meesterwerk De oorlog van het einde van de wereld (1981) is een relatief conventioneel epos over een sektarische opstand in noordoost-Brazilië. Andere boeken van zijn hand worden meer doorspekt met humor, zoals Pantaleón en Tante Julia en meneer de schrijver.
In 1990 schoof Vargas Llosa zich naar voren als presidentskandidaat, maar verloor uiteindelijk van Alberto Fujimori. In 2000 revancheerde hij zich met Het feest van de bok, een mengeling van feit en fictie, gewijd aan een van de meest groteske dictaturen uit de Latijns-Amerikaanse geschiedenis: het regime van Trujillo, die de Dominicaanse Republiek van 1930 tot 1961 in een ijzeren greep hield. De dictatuur als meest perverse uiting van het legendarische Latijns-Amerikaanse machismo is Vargas Llosa altijd blijven fascineren.
Een heel ander soort roman is Het paradijs om de hoek (2005). Daarin vertelt Vargas Llosa de levensverhalen van twee utopisten uit de negentiende eeuw: Flora Tristan, die haar leven wijdde aan de bevrijding van arbeiders en vrouwen, en haar kleinzoon Paul Gauguin, die zocht naar de bevrijding van de Europese schilderkunst en daartoe zijn toevlucht zocht in het exotische paradijs van Frans Polynesië.
Volgende maand verschijnt zijn nieuwe boek, El sueño del celta. Het gaat over de Roger Casement, Iers dichter en nationalist en diplomaat in Britse dient aan het begin van de 20ste eeuw. Het boek heeft als centraal thema de wreedheden die begaan werden in het Congo van koning Leopold II van België. Casement was als consul later ook getuige van de uitroeiing van de Putumayo indianen die werkten op de rubberplantages in het Amazonegebied. Hij was fervent voorvechter van de mensenrechten en bevrijding van slaven.
In het interview van Vargas Llosa aan El Pais naar aanleiding van de Nobelprijs, geeft hij te kennen dat zijn manier van werken ook een soort slavernij is. Hij schrijft alle dagen, ook als hij op vakantie is. Maar dat doet hij omdat hij ervan geniet: "het is onderworpenheid, maar ook genot, puur genot". "Ik denk dat ik altijd zal blijven schrijven, daar verandert een Nobelprijs niets aan".

Korte levensloop van Mario Vargas Llosa

Geboren in Arequipa (Peru) op 28 maart 1936. Groeide op in Bolivia en werkte als journalist totdat hij naar Spanje ging om literatuur te studeren.

In de jaren 60 tijdens de boom van de Latijns-Amerikaanse literatuur behoorde hij tot de kring van bekende Latijns-Amerikaanse schrijvers. Zijn oeuvre omvat verschillende genres, komedies, detectives, erotische literatuur, historische romans en literaire kritiek.

Steunde de Cubaanse revolutie, maar keerde zich later als vrijdenker tegen Castro.

Was centrumrechtse presidentskandidaat met een verkiezingsprogramma o.a. gericht op bestrijding van corruptie en terrorisme, maar verloor van kandidaat Alberto Fujimori.

Verhuisde naar Spanje na zijn electorale nederlaag, waardoor hij bij veel Peruanen aan aanzien inboette.

Sommige van zijn boeken zijn verfilmd, zoals La dia Julia y el escribidor, (Tune in tomorrow, 1990) met Barbara Hershey, Peter Falk en Keanu Reeves.

Hij won meerdere internationale literaire prijzen, waaronder de Rómulo Gallegos prijs (1967), de Cervantes prijs (1994) en de Ortega y Gasset prijs (1999). Hij is doctor honoris causa aan meerdere universiteiten.

Op dit moment is hij verbonden aan de universiteit van Princeton waar hij gastcolleges literatuur verzorgt.


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(ANP, El País, de Vokskrant, NRC/Handelsblad, Het Nieuwsblad, Wikipedia)
 

Bookmark and Share


Terug