Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Stichting Ayuda Maya

Auteur : Ineke de Smidt
Land : Guatemala

Stichting Ayuda Maya

Alta Verapaz in Guatemala is niet het makkelijkste gebied om je op te richten, op tien uur rijden vanaf het toeristische Antigua. Het is een prachtige, afwisselende tocht over meestal asfalt en voor een deel wegen die je alleen met een 4x4 te lijf kunt. Onderweg zijn er adembenemende uitzichten op de bergen en groene valleien.  Maar voor de vele toeristen die Guatemala  bezoeken, is Alta Verapaz een brug te ver.

Uitgerekend hier heeft Stichting Ayuda Maya haar voornaamste werkgebied.De regering trekt zich weinig aan van de omstandigheden waaronder de Mayabevolking hier moet leven. Er heerst grote armoede en hoge werkloosheid; de meeste mensen leven van minder dan € 0,70 per dag in schamele hutjes. Ziektes als diarree komen veel voor en de kindersterfte is hoog.

Samen met mijn man Jan kwam ik al jaren in Guatemala, onder andere voor ons werk als ambassadeur voor de Nederlandse Stichting Los Niños, die zich bezighoudt met educatie en onderwijs. Bij toeval kwamen we in contact met de Britse journaliste/communicatiemanager Yvonne Sinclair (1960), die zich de situatie van de armste mensen in Alta Verapaz aantrok. Onder de naam Narú -  wat in de Mayataal Q’eqchi zoveel betekent als ‘het is mogelijk’ - werkt Sinclair in dit gebied aan basis gezondheidsvoorzieningen, zoals schoon water, voeding en voorlichting. Veel problemen zijn te wijten aan de slechte kwaliteit van het drinkwater. Er is wel schoon water, maar de bron ligt vaak op kilometers afstand van de dorpen. Daardoor lopen vrouwen dagelijks uren over steile bergpaadjes om water te halen. Kinderen lopen mee of worden door hun moeder op de rug gedragen. Sinclair bleek een kant en klaar uitgewerkt plan te hebben voor de aanleg van een waterleiding, maar het geld hiervoor, een kleine €50.000, ontbrak.

Met drie andere gelijkgestemden richtten we in juli 2009 Stichting Ayuda Maya op. Het doel: het werven van fondsen om projecten in Guatemala mogelijk te maken. In september 2010 is het eerste grote project succesvol afgerond. Om met Narú te spreken: er is veel mogelijk gebleken. In de Mayagemeenschap  San Nicolas was het water vervuild met de e-colibacterie, wat grote gezondheidsproblemen veroorzaakte. Nu is er een waterleidingsysteem gerealiseerd door middel van zwaartekracht. Er zijn 123  kranen bij de verspreid liggende hutjes geplaatst en daaruit stroomt nu schoon drinkwater.

Dit alles is tot stand gekomen door een intensieve samenwerking met Ana Cal Choc en haar staf van de non-profitorganisatie Agua del Pueblo. Al 38 jaar heeft ze ervaring met dit soort projecten. Bovendien spreken stafleden Q’eqch en weten ze dat een dergelijk project pas kans van slagen heeft als je de bevolking er intensief bij betrekt. Er worden dorpsvergaderingen belegd en contracten opgesteld, vaak bezegeld met een duimafdruk (de meeste ouderen zijn analfabeet). Uit hun midden kiezen de bewoners mensen die worden opgeleid om het systeem te kunnen onderhouden. Tijdens de aanleg verblijven de technici in het dorp. Het belangrijkste is dat het dorp zichzelf kan redden, nadat de aanleg is voltooid. Er komt geen elektriciteit aan te pas, alles gebeurt met behulp van zwaartekracht en de goede werking van het systeem is voor twintig jaar gegarandeerd.

Op 26 september 2010 was de feestelijke opening. Sinclair en ik mochten de eerste kraan opendraaien. Een gedenkwaardig moment, dat meteen het begin was van veel andere waterprojecten. Want delegaties van twee andere dorpen in de regio benaderden ons met het verzoek hen te helpen bij hun waterprobleem. We weten intussen dat het hier in dit afgelegen gebied heel hard nodig is en we hebben nu ook ervaring met de goede samenwerking met Ana Cal Choc. Zij is nu in Cobán met haar eigen staf een nieuwe organisatie gestart: Adicay (Asociacion for Integrated Community Development Ak’Yuam),  wat in het Q’eqchi ‘nieuw begin’ betekent.

Samen met Sinclair van Narú, die in Guatemala korte lijnen heeft met Adicay en de Spaanse taal vloeiend beheerst, hebben we een gouden combinatie. Ze houdt een kritische vinger aan de pols stelt ons via de mail op de hoogte van de voortgang van de projecten. Een volgend project in het nabijgelegen Nuevo Palin is inmiddels gestart. Elk jaar bezoeken we –voor eigen rekening- Guatemala; zo kunnen we met eigen ogen zien hoe het er voor staat en tegelijk nieuwe plekken bezoeken die mogelijk voor een project in aanmerking komen.

Meer informatie over Ayuda Maya? Klik hier.

Kijk ook in La Chispa 357 voor een artikel over duurzame reizen in Alta Verapaz, georganiseerd door Narú met hulp van Ayuda Maya.


Terug