Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Cees Zoon en Hans Dieleman over Mexico

Narcostaat Mexico en Maskers, macho's, mañana

Auteur : Jeroen van Gerven

Cees Zoon en Hans Dieleman over Mexico

Twee Nederlandse auteurs schreven dit jaar een boek over Mexico. Echter vanuit een totaal verschillend perspectief. Cees Zoon focust in Narcostaat Mexico. Hoe de drugsmaffia de macht in het land overneemt volledig op de drugsoorlog die Mexico in zijn greep heeft. Hans Dieleman kiest in Maskers, macho’s, mañana. Over de Mexicaanse werkelijkheid die altijd anders is voor een veel breder thema en gaat op zoek naar achtergronden van de Mexicaanse cultuur.

Beide boeken zijn toegankelijk geschreven en weten, ondanks veel herhaling, de aandacht van de lezer vast te houden. Maar als je ze gelezen hebt, vraag je je af of de twee boeken wel over hetzelfde Mexico gaan.

Dieleman is professor in duurzame stedelijke ontwikkeling aan een universiteit in Mexico-Stad, waar hij met zijn Mexicaanse vrouw woont. Aan de hand van voorbeelden en ervaringen in zijn werk, met zijn vrouw en het dagelijks leven in Mexico-Stad brengt hij de Mexicaanse cultuur in kaart. Het dominante kenmerk van deze cultuur is volgens Dieleman dat er altijd een façade is, waarachter de ware Mexicaan of het ware Mexico schuilgaat. Wat je ziet, is meestal niet wat het werkelijk is.

 Daarvan levert Dieleman sprekende en ook wel herkenbare voorbeelden. Op straat ziet hij bijvoorbeeld politieauto’s die voor het decorum vaak met zwaailichten aan rijden, maar zelden tot nooit in actie komen. Verder geeft hij het clichébeeld van de eeuwig ‘mañana’ zeggende Mexicaan reliëf. Dit mañana is een façade die wordt opgeworpen om niet te hoeven zeggen ‘nee, het lukt me niet om aan je verzoek te voldoen’ en heeft dus niet veel te maken met lui- of lamlendigheid.

Het boek van Cees Zoon, hispanist en voormalig correspondent voor de Volkskrant is volledig gewijd aan de drugsoorlog die Mexico nu al vijf jaar bezighoudt. Deze oorlog heeft dusdanige vormen aangenomen, dat er geen façade meer mogelijk is en het ook niet meer vanuit een cultuur te verklaren valt. Zoon laat zien wie de hoofdrolspelers zijn, waarom ze een oorlog voeren en hoe het zo uit de hand heeft kunnen lopen. De grote waarde van het boek is dan ook dat het de heftige gebeurtenissen in het kader van de oorlog in kaart brengt, ordent en de achtergronden ervan onthult.

Zoon zet de problematiek wel erg zwaar aan. Het boek leest soms als een misdaadroman en schept een nogal apocalyptisch beeld, waarin geen overheid meer bestaat en het geweld het dagelijks leven van alle Mexicanen beheerst. Met name dat laatste lijkt wat te veel eer voor de drugscapo’s en had wel wat nuance verdiend. Er zijn genoeg signalen dat het grootste deel van het land ondanks alles gewoon doordraait.

Ook Dieleman besteedt aandacht aan de drugsoorlog. Veel minder uitvoerig en gedocumenteerd dan Cees Zoon, maar dat neemt niet weg dat hij, als goed geïntegreerde immigrant die zich heeft verdiept in het land, stelt dat hij Mexico als een veilig land om te wonen ervaart.

Hans Dieleman, Maskers, macho’s, mañana. Over de Mexicaanse werkelijkheid die altijd anders is, Uitgeverij Scriptum, Schiedam, 2011, ISBN 9789055947454. 279 pag., €19,90

Cees Zoon, Narcostaat Mexico, Hoe de drugsmaffia de macht in het land overneemt, Uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam, 2011, ISBN 9789029087186, 317 pag., €18,95

 

 


Terug