Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Golden boys

De meedogenloze jacht op het nieuwe voetbaltalent

Auteur : Mark Weenink
Land : Chili

Golden boys

”FC Barcelona mag heel 2015 geen spelers meer kopen”, kopte de Volkskrant onlangs. De FIFA legde de Catalaanse voetbalclub het transferverbod op wegens het overtreden van de regels met betrekking tot voetballers onder achttien jaar. De trend om steeds jongere spelers in te lijven is al langer gaande in de voetbalwereld. In zijn boek Golden boys. De meedogenloze jacht op het nieuwe voetbaltalent onderzoekt de Chileense (en niet Colombiaanse, zoals abusievelijk op de achterflap vermeld staat) journalist Juan Pablo Meneses (1969) deze kwestie.

Meneses pakt het grondig aan. Hij wil (de rechten op) een jeugdspelertje kopen, om hem aan liefst een topclub te slijten en reist daarvoor half Latijns Amerika af: Peru, Brazilië, Colombia, Chili, Argentinië, Mexico en Ecuador. In zijn boek tekent hij een tendens op die steeds zichtbaarder wordt: het huidige Latijns-Amerikaanse voetbalsysteem draait niet meer om winnen van een voetbalkampioenschap, maar om ‘uitbroeden’ en verkopen van jonge spelers. Voetballers zijn verworden tot een exportproduct. Europa is grootafnemer; Spanje voorop. Brazilianen zijn populair, maar Argentinië ‘exporteert’ het grootste aantal voetbaljongetjes.

Veel zo niet alles lijkt geoorloofd in de zoektocht naar die ene uitblinker. Wie de nieuwe Messi, Ronaldo of Maradona ontdekt en weet te plaatsen bij een topclub, is binnen. Om een beeld te krijgen van hoe het werkt in deze wereld, praat Meneses met alle betrokkenen: ouders, trainers, tussenpersonen, spelersmakelaars, clubs, en last but not least de kinderen zelf.

Meneses is open over zijn intenties, ook tegenover de ouders van de kinderen. Die zijn aan dat soort gesprekken al gewend; meestal is het de vader die zegt ‘doe me een bod’. Een voetbalcarrière is een weg uit de armoede naar succes, rijkdom en faam. De voetballertjes in kwestie willen wel. Welk jongetje wil nou niet voetballen voor clubs als FC Barcelona, Real Madrid of Manchester United?

Vraag blijft natuurlijk  of het jongetje naast talent ook voldoende karakter en doorzettingsvermogen heeft. Dat moet nog maar blijken. Harde realiteit is dat minder dan 1 procent van de jongetjes de top haalt; de rest ‘mislukt’. De business met voetbalkinderen is dus een grote gok. ‘Hecht je niet aan het kind’, krijgt Meneses dan ook als advies mee, ‘vooral als ze het niet redden’. Hij geeft het voorbeeld van een veelbelovend Argentijns voetbaljochie dat naar Spanje vertrok. Tegelijkertijd werd hij tot hoofdpersoon gebombardeerd van zijn eigen realityshow, om de ontwikkelingen te volgen. Het Europese avontuur liep uit op een jammerlijke mislukking.

Aan voetballers wordt grof geld verdiend. Een grote voetballer vertegenwoordigen kan miljoenen opleveren. Barça kocht Messi ooit aan voor 10.000 USD en die staat nu voor € 130 miljoen in de boeken. En zelfs als spelers daadwerkelijk doorbreken, zijn er nog beren op de weg, zo leert Meneses. Eenmaal succesvol moet een voetballer zich staande houden in een wereld van verleidingen. Of zoals een coach drie bedreigingen verwoordt: “drugs, mokkel, studie”.

Jongetjes worden op steeds jongere leeftijd gescout, vooral om de concurrentie voor te zijn. Europese topclubs presenteren jongetjes van twaalf jaar oud. Soms hebben ze ook kinderen van zeven jaar op het oog, grenzen vervagen. Waarom zo jong? Dan hebben ze nog geen club en dus geen contract, ontdekt Meneses. We lezen ook dat zestien jaar al bijna te oud is. Het morele vraagstuk is natuurlijk wat geoorloofd is in de jacht op talent.

De FIFA, zelf geen organisatie die bekend staat om integer gedrag, probeert excessen te voorkomen door met regels de business aan banden te leggen. Dat dit maar half werkt, blijkt uit de dagelijkse praktijk. FC Barcelona gaat in hoger beroep tegen de opgelegde straf uit het begin van dit verhaal. Inmiddels hebben de clubs al weer een nieuwe, nog slimmere manier bedacht om de kampioenen van de toekomst op te vissen. Clubs als Real Madrid en FC Barcelona richten voetbalscholen op in Latijns Amerika. Zo zijn ze er vanaf het begin bij en kunnen ze talenten opvissen en grootbrengen. Tussenpersonen zijn op die manier ook overbodig, waardoor de financiële marge ook groter wordt.

Meneses’ boek lokt uiteenlopende reacties uit. Naar aanleiding van de publicatie kreeg hij het verzoek om samen een hulporganisatie op te richten om deze kinderen te redden. Vanuit Barcelona werd geopperd om een digitaal platform op te richten om voetbalkinderen beter aan de man te kunnen brengen. Critici verwijten hem een handleiding geschreven te hebben hoe te werk te gaan. Meneses pretendeert geen oplossingen te geven. Handleiding of aanklacht, volgens de auteur zelf is zijn boek bedoeld om het debat te voeren.

Juan Pablo Meneses, Golden Boys. De meedogenloze jacht op het nieuwe voetbaltalent, Uitgeverij Thomas Rap, Amsterdam, 2014, ISBN 9789400401891, 205 pag., vertaling: Irene van de Mheen


Terug