Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Manto Negro

Auteur : Mark Weenink
Land : Cuba

Manto Negro

Soms ontstijgt de werkelijkheid de fantasie. Manto Negro van Ivo Teulings (1967) is daarvan een voorbeeld. In deze met rum besprenkelde roman scharrelt de ik-figuur – Teulings - rond in Havana. Als goedgebekte buitenlander met een breed netwerk ritselt hij alles aan elkaar en geniet hij met volle teugen van het eiland, zonder veel vastigheid en verantwoordelijkheid.

Teulings werkte als journalist in Latijns Amerika, om uiteindelijk een tijd in Cuba te blijven hangen, dat ‘als thuis’ aanvoelde. Zijn ervaringen tekent hij op, fictionaliseert hij en overdrijft hij waar hij dat nodig acht. Teulings leeft met de Cubanen, zoals weinigen hem dat nadoen, zwerft door Havana en gaat op bezoek bij iedereen.

Hij trekt bij Orlando in, een welgestelde Cubaan, die (beurtelings) met zijn twee vriendinnen woont en zijn zwaarcommunistische moeder. Op het gebied van vrouwen leert Teulings zich snel de Cubaanse mores aan. Her en der rommelt hij met wat vrouwvolk aan, zonder veel commitment maar steevast met de nodige problemen. Teulings beschrijft op humoristische wijze het machismo  en doet er ongegeneerd aan mee. Als hoofdpersoon heeft hij een grote mond, maar gelukkig met genoeg zelfspot.

Maar dan waait er een koude wind in de tropen, als Teulings’ vriendin Julia in Manto Negro, de vrouwengevangenis, belandt. Hij stelt alles in het werk om haar vrij te krijgen, maar dat is niet eenvoudig in de Cubaanse dictatuur. Natuurlijk weet Teulings dondersgoed dat Cuba geen paradijs is. Kritiek op het regime is taboe, en er bestaat zoiets als índice de peligrosidad – de verdenking dat je iets strafbaars zou kúnnen doen. Verder zijn de gebreken legio: armoede, gebrek aan alles. Dus is gesjoemel onontbeerlijk. Tot slot zijn de Cubaanse autoriteiten incapabel en corrupt.

Teulings verkeert frequent de zelfkant van de maatschappij, het rauwe Cuba, bezoekt de nodige etablissementen met jineteras, schone dames die het liefst met rijke buitenlanders aanpappen. Als het even kan, trouwen ze met hen en om vervolgens mee te gaan naar een ver en rijk buitenland. Bij vlagen krijgt het verhaal absurdistische trekken, zonder dat het tot een karikatuur van Cuba verwordt.

Ondanks de ongenuanceerde bravoure en nonchalance zit er een serieuze grondtoon in Manto Negra. Teulings vangt de geest van Cuba goed en romantiseert nergens. Met een combinatie van spitsvondige commentaren en een bonte stoet personages breit Teulings een kleurrijk verhaal dat de toon en klimaat van Cuba ademt: heet, tragisch en hilarisch tegelijk.

A la batalla!, zo luidt Teulings’ strijdkreet, wat zoveel wil zeggen als: ten aanval! Het tekent de geestdrift waarmee de hoofdpersoon zich in het alledaagse leven op Cuba stort. Of de auteur net zo’n flierefluiter is als de hoofdpersoon, doet er niet toe. Wel belangrijk is, dat het boek op werkelijkheid is gebaseerd en dat Teulings het met “niet echte namen, wel de meest verstandige” schreef om de betrokkenen te beschermen. Of zoals de hoofdpersoon zegt: “Fantasie mag op de werkelijkheid lijken”.

Ivo Teulings, Manto Negro, Uitgeverij A La Batalla!, Amsterdam, 2014, ISBN 9789090282435, 312 pag., € 17,50

Meer informatie: www.alabatalla.nl en www.mantonegro.nl


Terug