Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Rode Rozen en Tortilla's

Een magische roman over wat voedsel allemaal voor elkaar kan krijgen

Auteur : Frank Bron
Land : Mexico

Rode Rozen en Tortilla's

Een boek dat in de culinaire maand van La Chispa niet onbesproken mag blijven, is Laura Esquivel’s boek ‘Rode Rozen en Tortilla's’ uit 1989. De oorspronkelijke titel is ‘Como Agua para Chocolate’, een verwijzing naar een Mexicaans gezegde dat zo veel wil zeggen als dat je soms ergens ontzettend veel moeite voor moet doen om iets moois te krijgen. Het verwijst naar een aloude manier om chocola te maken waarbij water heel erg aan de kook gebracht werd om van bittere cacao uiteindelijk zoete chocola te maken. 

Kookboeken worden meestal niet als ontspannende lectuur beschouwd. In een donker hoekje liggen ze bedolven onder het stof en ze komen alleen even uit de kast om eens een nieuw gerecht op tafel te toveren of om de bereiding van een oud, traditioneel gerecht te checken. Velen beschouwen het koken zelf dan ook als een dagelijkse taak die alleen dient om de mens van voedingsstoffen te voorzien.

Maar Laura Esquivel heeft een andere visie op koken. In ‘Rode rozen en tortilla’s’ legt ze het verband tussen het eten, de bereidingswijzen, het innerlijk van de mens en de liefde. De ondertitel van de Nederlandse editie is: “In Mexico schotelt een vrouw haar onbereikbare liefde traditionele gerechten voor”, maar het boek is veel meer dan dat. Esquivel durfde het aan om kookboek en liefdesroman in één pan te braden en weet de lezer met toevoeging van enkele magische kruiden een prachtig, surrealistisch (maar erg geloofwaardig!) verhaal voor te schotelen tegen de achtergrond van de Mexicaanse revolutie begin vorige eeuw.

Met haar overheerlijke bereiding sleurt ze je mee in gepassioneerde, vaak verboden relaties. Het boek wordt soms oneerbiedig ‘chicklit’ genoemd, meidenliteratuur, en inderdaad zijn vooral vrouwen geroerd door het boek. Velen zeggen het hele boek door gehuild te hebben. De ene keer van verdriet en ontroering, de andere keer van geluk of van het lachen. En soms rollen de tranen je gewoon over de wangen van de vele gepelde uien.

Elk hoofdstuk begint met een recept van een door het hoofdpersonage Tita bereide maaltijd. Zo’n maaltijd is nooit zo maar een hapje eten, altijd heeft ze een bedoeling met een bepaald gerecht.

Liefdesgerechten

Al vóór haar geboorte had Tita een voorkeur voor huilen. Ze werd grootgebracht in de keuken van de haciënda aan de zijde van inheemse kokkin Nacha, en de geur van uien die daar hing, deed haar nog meer tranen produceren. Het lot dat haar te wachten staat, is al die tranen wel waard. Tita is namelijk de jongste dochter van Mama Elena en de familietraditie verplicht haar tot de dood voor haar moeder te zorgen. Daardoor verbiedt Mama Elena haar de liefde te leren kennen en ‘trouwen’ is een woord dat alleen in Tita’s fantasiewoordenboek tevoorschijn komt. Ook wanneer ze smoorverliefd wordt op Pedro en deze haar hand komt vragen, denkt Mama Elena er geen seconde over om de traditie te doorbreken. Pedro trouwt tenslotte met Rosaura, Tita’s zus. Dit is zijn enige kans om dicht bij Tita te kunnen zijn. Mama Elena maakt het hen niet gemakkelijk. Ze observeert Tita en Pedro voortdurend en telkens wanneer ze te dicht bij elkaar komen, verbreekt ze hun korte moment van geluk.

Nacha en Tita leveren in de keuken niet alleen culinaire topprestaties, bijvoorbeeld als ze feitelijk zonder extra ingrediënten te kunnen halen een heel regiment revolutionairen meerdere dagen weten te voeden. Bovendien vergeet Tita in de keuken al duiven plukkend en uien snijdend haar zorgen en leert en passant alle geheimen van Nacha’s voorouders.

Naast Rosaura, die ongelukkig met Pedro getrouwd is, heeft Tita nog een tweede zus Gertrudis, die uiteindelijk dermate ‘verhit’ raakt door één van Tita’s liefdesgerechten dat ze door haar lichaamswarmte de houten douche in lichterlaaie zet. Vervolgens galoppeert Gertudis naakt te paard naar een bordeel van de opstandelingen maar schopt het uiteindelijk tot generaal in het revolutionaire leger in het grensgebied met de Verenigde Staten. Vanuit de andere kant van de grens verschijnt dokter Brown op het toneel. Ook deze brave, intellectuele maar saaie man wordt verliefd op Tita en probeert haar ten huwelijk te vragen.

Hoewel Mama Elena door de revolutionairen om het leven is gebracht gaat ook dit huwelijk niet door want, zoals het spreekwoord zegt, ‘men keert altijd terug naar zijn eerste liefde’. Omdat ook de liefde van de Mexicaanse man door de maag gaat probeert Tita via haar verrukkelijke recepten het lot bij te sturen. Haar emoties zijn als het ware aanwezig in de smaak van het eten. 

Dat eten is, net als het hele boek, doordrongen van overduidelijke vleugjes magie. Zo gebeuren op de haciënda regelmatig onverklaarbare dingen. Deze zijn soms nogal overdreven, maar passen goed in het verhaal.

Misschien is ‘Rode Rozen en Tortillas’ volgens sommigen geen wereldliteratuur maar het is zeer zeker een smakelijk verhaal!

Bron: https://www.scholieren.com/recensie/13946

Dit artikel maakt deel uit van de voedselspecial van La Chispa.


Terug