Waste Land
"We verzamelen hier geen vuilnis, we verzamelen recyclebare materialen", aldus Tião, een van de hoofdpersonen van de documentaire Waste Land, geregisseerd door Lucy Walker. Tião is catador. Hij werkt in Jardim Gramacho, de grootste vuilnisbelt ter wereld. Hier verzamelen de catadores recyclebare materialen uit het afval van Rio de Janeiro.
Uitgangspunt van de documentaire is een kunstproject van Vik Muniz, een Braziliaanse kunstenaar die in New York woont. Nadat hij internationaal succes behaald heeft, wil Muniz, die zelf arm opgroeide, iets teruggeven. Hij fotografeert de catadores en projecteert de foto’s in een studio op een gigantisch vlak en vult samen de contouren met vuilnis, met als resultaat een kunstwerk.
Waste Land vertelt het verhaal van deze catadores. Het toont de moeilijkheden van hun leven, maar ook hun organisatie, samenwerking en levenslust. Tião, leider van de Associatie van Catadores, wordt fan van Machiavelli nadat hij een boek over deze filosoof vindt. Ook zien we Walker, die de catadores moed geeft door te zeggen dat ieder gerecycled blikje er één is. Verder is er Irma, kokkin op de vuilnisbelt, die trots aan haar buurtgenoten vertelt hoe ze over de hele wereld beroemd werd.
Waste Land heeft op festivals wereldwijd prijzen binnengehaald. De film is hartverwarmend, maar geeft ook stof tot nadenken. Thema’s zoals armoede, recycling, de kracht van kunst en het belang van een positieve instelling worden op knappe manier bijeengebracht. Muniz’ project is daarin bewonderenswaardig, maar het zijn de catadores van Jardim Gramacho die deze film zo bijzonder maken.
Brazilië, 2010, O2 Filmes, Lucy Walker
