Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Van de redactie

Onder de noemer 'Van de redactie' leest u hier columns van redacteuren van La Chispa. Waar lopen ze voor warm, waar maken ze zich druk over, wat willen ze onder de aandacht brengen? Wat het thema ook is, het heeft altijd te maken met Latijns Amerika.

 

De liefde van de Latino gaat door de maag. En andere emoties ook

De liefde van de Latino gaat door de maag. En andere emoties ook"Waarom zijn de kosten van de 'refrigerios' (hapjes tussendoor) toch zo hoog?" "Omdat er anders niemand naar de training komt." "Ja, maar die training is zó belangrijk, daar moet iedereen toch gewoon naar toe willen?" "Inderdaad, als er eten geserveerd wordt!"

Voedsel in Latijns Amerika: veelzijdig en tegenstrijdig

Voedsel in Latijns Amerika: veelzijdig en tegenstrijdig De komende maand kijkt ook La Chispa naar de veelzijdigheid van voedsel. In artikelen, recensies, columns en natuurlijk recepten tonen we verschillende kanten van de productie, de handel en het consumeren van voedsel in Latijns Amerika. Van quinoa tot Coca-Cola, van archeologie tot kookscholen in Bolivia.

Bekentenis van een verwende en overvoerde nieuwsconsument

Bekentenis van een verwende en overvoerde nieuwsconsumentIk moet u iets bekennen. Jarenlang al krijg ik e-mails van een vredesgemeenschap in Colombia: Comunidad de paz San José de Apartadó. Tot mijn schaamte lees ik ze nauwelijks meer en gooi ik ze soms zelfs ongeopend weg.

Paraguay's democratie kwakkelt, maar isolement is voorbij

Paraguay's democratie kwakkelt, maar isolement is voorbijHoe blijf of kom je aan de macht? Soms lijkt politiek in Paraguay alleen daarom te draaien, los van inhoud of overtuiging. Begin april sloeg de vlam letterlijk in de pan toen demonstranten een deel van het parlementsgebouw in Asunción in brand staken. Ze protesteerden omdat 25 van de 45 senatoren - zonder de andere leden, onder wie de voorzitter...

Oost, west, noord en zuid in het midden

Oost, west, noord en zuid in het middenEen maandje geleden. Ik ben weer eens bij mijn Syrische 'taalmaatje' Mohammad op bezoek. Ook zijn net in Nederland aangekomen aangetrouwde zwager Ahmed is aanwezig, maar die spreekt nog geen Nederlands. Vanzelfsprekend komt Mohammad's vrouw Razan met allerlei hapjes aan, waaronder pepernoten.

Fidel Castro is dood

Fidel Castro is doodNu echt. In de nacht van 25 op 26 november deelde zijn broer en huidig president van Cuba, Raúl Castro, mee dat Fidel Castro was overleden. Negentig jaar is Fidel geworden en van die jaren is hij er 47 aan de macht geweest als 'el máximo comandante'.

Mensenrechtenrapportage met blinde vlekken

Mensenrechtenrapportage met blinde vlekkenOp 2 juni stuurde minister Bert Koenders zijn 91 pagina's lange 'Mensenrechtenrapportage 2015' naar de Tweede Kamer. Slechts zeven pagina's gaan over het westelijk halfrond. La Chispa heeft de afgelopen jaren meermalen aandacht gevraagd voor de sterk verslechterde situatie van de mensenrechten in grote delen van het continent. Die berichten li...

Braziliaanse zomer

Braziliaanse zomerEen paar jaar geleden las je het overal: Brazilië is 'booming'. In 2012 kondigde toenmalig minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Lilianne Ploumen aan dat er voortaan "ieder jaar een handelsmissie naar Brazilië zou plaatsvinden". Dat gebeurde weliswaar ook, maar ondertussen zijn de economische vooruitzichten veel minder ro...

Afzetten president Rousseff maakt crisis alleen maar erger

Afzetten president Rousseff maakt crisis alleen maar ergerBrazilië heeft iets uit te leggen aan de wereld: hoe is het mogelijk dat in een democratisch land de president die 19 maanden geleden de verkiezingen heeft gewonnen zonder enige reële, feitelijke basis wordt afgezet door het parlement?

Híjole, wat mooi!

Híjole, wat mooi!Mijn ouders, voor het eerst in Latijns Amerika, genoten met volle teugen van Oaxaca, tierra mágica in het zuiden van Mexico. Maar zo rond het middaguur werd het toch wel erg heet. Daarom besloot ik hen mee te nemen de stad uit want daar waren ook mooie plekjes en bovendien, misschien nog wel belangrijker, had mijn auto airconditioning.

Olimpíadas para quem?

Olimpíadas para quem?In Rio de Janeiro zijn de voorbereidingen voor de Olympische Spelen in volle gang. Afgelopen week verscheen hierover een opvallend nieuwsbericht. Het Australisch Olympisch Comité heeft haar atleten verboden om de favelas van Rio in te gaan, zelfs met officiële tours. Delegatieleidster Kitty Chiller liet publiekelijk weten dat het volgens haar ve...

Onrust bij de asado

Onrust bij de asadoAls vegetariër heb je het op reis in Latijns Amerika niet altijd even makkelijk. Zeker niet in een land als Argentinië, waar ze vlees per kilo verorberen op de parrilla. Maar het rommelt in Argentinië de laatste weken in de vleessector.

Verdwijnt Latijns Amerika uit de boekwinkels?

Verdwijnt Latijns Amerika uit de boekwinkels?Regelmatig bespreek ik voor La Chispa boeken over politieke, maatschappelijke en historische onderwerpen. Voor een deel zijn dat Nederlandstalige boeken, die in veel Nederlandse en Vlaamse boekwinkels te koop liggen, maar meestal gaat het om Engelstalige boeken die hier maar in een paar winkels verkrijgbaar zijn. Ik kies de te recenseren boeken...

Van 'rood naar rechts'?

Van 'rood naar rechts'? Rond de eeuwwisseling kwamen in veel Latijns-Amerikaanse landen meer of minder linkse regeringen aan de macht. De term 'het rode continent' deed zijn intrede. Bijna vijftien jaar later lijkt het continent een ruk naar rechts te maken met de uitslagen van de presidentsverkiezingen in Argentinië, de parlementsverkiezingen in Venezuela en de politi...

600 Miles/600 Millas

600 Miles/600 MillasAmerikaanse beleidsmakers huldigen het adagium dat de war on drugs dé manier is om de drugsproblematiek op te lossen. Het is een publiek geheim dat dit onzin is. Alle moeite en doden ten spijt zijn drugs nog altijd alomtegenwoordig. De drugsoorlog die in Mexico wordt uitgevochten en aan tienduizenden mensen het leven kost, kennen we van het jour...

Vicieuze cirkel doorbreken

Vicieuze cirkel doorbreken"De pers wikt, de president beschikt" schreef journalist Edwin Koopman begin 2012 in La Chispa 360 over de media in Latijns Amerika. Bijna vier jaar later is er weinig veranderd, al moeten we 'de president beschikt' gelukkig niet altijd letterlijk nemen. Heel wat presidenten staren af en toe tandenknarsend naar het ochtendblad of de televisie, a...

Halloween

HalloweenGringo's, zo noemen latino's de Noord-Amerikanen, waarvan de connotatie varieert van neutraal tot negatief. Latijns Amerika en de Verenigde Staten hebben een haat-liefdeverhouding. Dat heeft natuurlijk zijn redenen: meer dan eens in de geschiedenis heeft de grote noorderbuur het lot bepaald van menig Latijns-Amerikaans land, en meestal niet in p...

De bekoring van het kwaad

De bekoring van het kwaadWaarom worden we gefascineerd door het kwaad? Waarom leven we mee met slechteriken in films en boeken? En een verhaal dat het predicaat 'waar gebeurd' draagt, lijkt nog aansprekender. In dat geval hebben de meeste kijkers weinig oog voor het feit dat de non-fictie die hij voorgeschoteld krijgt als vermakelijke ontspanning, bikkelharde realiteit...

Paus Franciscus op bezoek in zijn eigen continent

Paus Franciscus op bezoek in zijn eigen continentEr werd met spanning uitgekeken naar het eerste bezoek van de Argentijnse paus Franciscus aan Spaanssprekend Latijns Amerika, van 5 tot 12 juli. Eerder, in 2013, bezocht hij al Brazilië voor de Katholieke Wereldjongerendagen. Zou deze 'paus van de armen' de bevolking hoop en de katholieke kerk een nieuwe impuls kunnen geven? Hij had drie van de...

Aarzelend naar buiten

Aarzelend naar buitenLang geleden studeerde ik in Seoul, Zuid-Korea, waar ik één van de weinige Nederlanders was. Maar binnen een week nadat de KLM met rechtstreekse vluchten begonnen was, hoorde ik in het centrum van de stad al regelmatig Nederlands praten! Voor iemand die Nederlanders een beetje kent, zal dat geen grote verrassing zijn. Jaren later werkte ik in M...

Visum

VisumHet gonsde al een tijd rond in de Colombiaanse media en op het internet: Colombianen kunnen - binnenkort - zonder visum naar Europa reizen. Dat lijkt weinig spectaculair voor Europeanen, die bij wijze van spreken direct naar het vliegveld kunnen gaan en een ticket boeken naar vrijwel alle landen in de wereld. Met een Colombiaans paspoort kun je...

Geweld tegen vrouwen

Geweld tegen vrouwenAfgelopen week waren er in Argentinië, Chili en Uruguay grote demonstraties tegen de zogenaamde 'femicidio', ofwel moord op vrouwen. Directe aanleiding waren twee gruwelijke moorden in Argentinië.

Het spook van de corruptie

Het spook van de corruptieAls je het nieuws een beetje volgt, moet er wel een spook door Latijns Amerika waren. De corruptie heeft immers ongekende vormen aangenomen. Brazilië is in de ban van de schandalen bij staatsoliebedrijf Petrobras, terwijl presidente Dilma Rousseff machteloos toeziet en grote massa's haar aftreden eisen. Zelfs de populaire oud-president Lula word...

De pijprokende slang

De pijprokende slangOp 4 en 5 mei herdenken we met Dodenherdenking en Bevrijdingsdag jaarlijks de Tweede Wereldoorlog, inmiddels al weer zeventig jaar geleden. Ik verbaas me regelmatig dat er iedere keer weer nieuwe, vergeten verhalen opduiken en in de media verschijnen. Soms betreft het een familieverhaal waarvan foto's en geschriften op een stoffige zolderkamer z...

Geëngageerd journalist Wim Gijsbers overleden

Geëngageerd journalist Wim Gijsbers overledenWim Gijsbers, sinds jaren correspondent van La Chispa, is op 3 april in Mexico overleden. Hij was bijna 62 jaar toen hij de strijd tegen een hersentumor moest opgeven. Zo'n 35 jaar deed hij op betrokken wijze verslag van de strijd van arme bewoners van Midden-Amerika voor betere levensomstandigheden.

Op weg naar een verlicht ras

Op weg naar een verlicht rasNa lezing van de sombere economiebijlage van de krant moest ik denken aan het nummer uit de jaren '90 van de Dominicaanse zanger Juan Luís Guerra, 'El costo de la vida' (de kosten van het levensonderhoud). En plotseling viel het kwartje met betrekking tot de regels "Una raza encendida / Negra, blanca y taína". Ik zag ineens dat Guerra met deze r...

Follow the leader

Follow the leaderOnlangs was de Argentijnse president Cristina Kirchner op staatsbezoek in China. Quasigrappig twitterde ze over 'lijst en petloleum', verwijzend naar de moeite die Chinezen plegen te hebben met de uitspraak van de letter 'r'. Haar gastheren zwegen, maar zullen de humor er waarschijnlijk niet van hebben ingezien.

Yo (no) soy Charlie

Yo (no) soy CharlieEven spreekt de hele wereld Frans: Je suis Charlie. De terroristische aanslag van islamitische extremisten op redacteuren - spotprenttekenaars om precies te zijn - van het satirische Franse weekblad Charlie Hebdo roept wereldwijd reacties van verontwaardiging en vastberadenheid op, ook in Latijns Amerika.

Beter een goede buur

Beter een goede buurEen collega van mij viert kerst op Cuba. Heerlijk relaxen op het strand bij Varadero, hét toeristencentrum van Cuba. Daar zal een toenadering tussen Cuba en de Verenigde Staten worden toegejuicht.

Links moet uitkijken voor gerontocratieën in Brazilië en Uruguay

Links moet uitkijken voor gerontocratieën in Brazilië en UruguayIn oktober leek het politieke landschap in Zuid-Amerika van kleur te gaan verschieten. In Brazilië was de kans groot dat de PT (Arbeiderspartij) na drie termijnen het presidentschap zou moeten overdragen aan rechts. Ook de na twee termijnen lang als zeker beschouwde overwinning van het linkse Frente Amplio in Uruguay leek in gevaar.

Virtueel geld

Virtueel geldDe tijden dat mensen elkaar met goud of ander waardevol materiaal betaalden liggen ver achter ons. Geld wordt steeds virtueler. De Ecuadoriaanse president Rafael Correa gaat nog een stap verder. In opdracht van hem heeft de Centrale Bank plannen uitgewerkt om een digitale munt te creëren. Als het project doorgaat en slaagt, is dat een wereldprim...

Wat heeft Piketty Latijns Amerika te bieden?

Wat heeft Piketty Latijns Amerika te bieden?  Sinds zijn boek in het Engels verscheen als Capital in the Twenty-First Century is de Franse econoom Thomas Piketty razendsnel een nieuwe held van links geworden. Dat is opmerkelijk, want zijn stellingen kunnen alleen voor verstokte marktfundamentalisten een verrassing zijn. Wat kan Piketty betekenen voor Latijns Amerika, het continent met de me...

Een Pinochet als redding voor Oekraïne?

Een Pinochet als redding voor Oekraïne?De Chileense dictator Pinochet is al meer dan zeven jaar dood, maar zijn geest waart nog rond. Sommige mensen zien hem zelfs als inspiratiebron voor de oplossing van extreem ingewikkelde problemen.

Simón Bolívar en de Europese verkiezingen

Simón Bolívar en de Europese verkiezingenStel je voor: Simón Bolívar staat op uit de dood en brengt heel Latijns Amerika samen in een machtige unie. Zou de opkomst bij deze Pan-Amerikaanse verkiezingen hoger uitvallen dan de magere 30 à 40 procent die Europa doorgaans op de been brengt?

Navelstarend Nederland maakt onzorgvuldig einde aan hulp aan Latijns Amerika

Navelstarend Nederland maakt onzorgvuldig einde aan hulp aan Latijns AmerikaIn slechts een paar jaar is vrijwel de hele Nederlandse officiële ontwikkelingshulp uit Latijns Amerika verdwenen. Bolivia, Colombia, Guatemala en Nicaragua zijn geschrapt als partnerlanden. De ambassades in de eerste drie landen, Ecuador en Uruguay zijn of worden gesloten.

Van print naar digitaal

Van print naar digitaalOp 4 april 2014 heeft de redactie van La Chispa tijdens een feestelijke bijeenkomst afscheid genomen van het laatste print magazine. Tegelijk presenteerden we onze website en community, waarop met grotere frequentie dan voorheen nieusberichten, artikelen, tips en columns verschijnen.

De gouden kooi

De gouden kooiOp zoek naar een beter leven. Die universele kracht is door de geschiedenis heen altijd een drijfveer geweest voor mensen en complete volkeren om huis en haard achter te laten. Om af te reizen naar een land ver weg, waar het zeker beter is.

Jong geleerd is oud gedaan

Jong geleerd is oud gedaanVorige week heb ik Willy leren kennen. Een lange, lome zeventiger. Willy kijkt van weinig zaken op. Been there, done that. Neen, Willy kent zijn pappenheimers.

Shuarindianen in de Cordillera del Cóndor, een complex verzet

Shuarindianen in de Cordillera del Cóndor, een complex verzetTijdens het veldwerkonderzoek voor mijn scriptie over mijnbouw, ontwikkeling en conflict in de Amazoneprovincie Zamora Chinchipe, heb ik al heel wat uren interview achter de rug. Hoewel ik nog maar op de helft ben, is mij één ding duidelijk geworden: iedereen leeft hier in z'n eigen logica en beschouwt de mijnbouwproblematiek dan ook op geheel e...

Wat is waar(de)?

Wat is waar(de)?Wat is de waarde van een boom? Is dat de prijs van het hout als je hem omzaagt? Is het de ecologische waarde van de boom binnen het ecosysteem? Is het de prijs van de rubber die je kunt tappen? Het is maar hoe je het bekijkt.

De stem van Rafael Correa

 De stem van Rafael CorreaBij elk bezoek aan Ecuador voel ik dan ook pas écht dat weer terug ben als ik (1) mijn eerste encebollado heb gegeten en (2) als ik de president weer als vanouds over de radio heb horen schallen. Wat me dan altijd weer verbaasd: dat stemgeluid.

Een dagje naar het strand

Een dagje naar het strand Op het strand consumeren we. We nemen de ander op en spreiden onszelf ten toon. Hier op Curaçao geldt dat ook, maar dan net even anders. In de eerste plaats zijn er weinig openbare stranden