Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

De bekoring van het kwaad

Auteur : Mark Weenink
Land : Colombia

De bekoring van het kwaad

Waarom worden we gefascineerd door het kwaad? Waarom leven we mee met slechteriken in films en boeken? En een verhaal dat het predicaat ‘waar gebeurd’ draagt, lijkt nog aansprekender. In dat geval hebben de meeste kijkers weinig oog voor het feit dat de non-fictie die hij voorgeschoteld krijgt als vermakelijke ontspanning, bikkelharde realiteit is geweest voor de betrokkenen. Begrijpelijk, want het is entertainment.

Sinds eind augustus is de serie Narcos te zien op Netflix, de streamingdienst van films en televisieseries. Centraal staat het leven van ’s werelds meest beruchte drugsbaron, de Colombiaan Pablo Escobar (1949 – 1993). In de jaren zeventig en tachtig bouwde hij vanuit zijn woonplaats Medellín een enorm drugsimperium op en verdiende hij miljarden dollars. Toen de autoriteiten hem probeerden aan te pakken, ontketende hij een niets en niemand ontziende oorlog tegen de staat. Met bomaanslagen en het liquideren van duizenden mensen ontwrichtte hij de hele samenleving. Vergeleken met Escobar is poldercrimineel Willem Holleeder een ongehoorzame schooljongen.

De serie is geregisseerd door de Braziliaan José Padilha, bekend van Tropa de Elite, een rauwe en realistische speelfilm over een speciale politie-eenheid in Rio de Janeiro. De rol van Escobar wordt vertolkt door de Braziliaanse acteur Wagner Moura, een van de hoofdrolspelers uit Tropa de Elite. Hij speelde ook in de science fiction film Elysium met onder andere Matt Damon en Jodie Foster. DEA-agent Steve Murphy vertelt het verhaal van Pablo Escobar. De serie is in het Engels en Spaans en Padilha gebruikt originele beelden uit die tijd.

In Colombia zelf zijn er de laatste jaren de nodige series gemaakt over Escobar, bijvoorbeeld Pablo Escobar. El patrón del mal (De baas van het kwaad) en El Capo. Beide series scoorden hoge kijkcijfers, maar kregen ook kritiek. Het verwijt was dat drugscriminelen, snel geld en geweld werden verheerlijkt en daarmee waren de series een slecht voorbeeld voor de jeugd.

Onlangs was er in de Telegraaf een berichtje te lezen waarin stond dat de export van Nederlandse XTC-pillen naar Colombia een enorme vlucht had genomen. Als verklaring hiervoor werd aangevoerd dat de pillen populair zijn in het hippe uitgaansleven in de grote steden, dat het in Colombia moeilijk is om aan de juiste chemicaliën te komen en dat de Nederlandse pillen van superieure kwaliteit zijn. Het artikeltje, van de hand van misdaadjournalist John van den Heuvel en tendentieus van toon, betitelde Nederland als ‘Colombia aan de Noordzee’ en sprak over een koekje van eigen deeg, dat Nederland aan Colombia ‘verdiend’ uitdeelde.

Flauw en onterecht natuurlijk. Colombianen wijzen vaak – terecht – op de hypocrisie van de Verenigde Staten en Europa, die cocaïne als hard drug op de lijst van verboden middelen zetten en het evangelie van de war on drugs prediken. Terwijl er natuurlijk geen productie is zonder consumenten. Woedde de drugsoorlog in de jaren tachtig in Colombia zelf; tegenwoordig wordt de strijd vooral uitgevochten in Mexico, met duizenden doden tot gevolg die we inmiddels van het televisiejournaal kennen.

Hoewel Escobar inmiddels al meer dan twintig jaar dood is, drukt hij nog altijd een negatieve stempel op de reputatie van zijn land. Wereldwijd wordt Colombia steevast in een adem genoemd met cocaïne. Iemand die met een Colombiaans paspoort reist, is op vliegvelden bij voorbaat verdacht. Niet voor niets waren de Colombianen in de jaren tachtig in televisieseries als Miami Vice meestal de bad guys. Escobar geniet intussen enige cultstatus, getuige de T-shirts met zijn opdruk die te koop zijn. In sommige arme wijken van Medellín geldt hij onverkort als heldhaftige Robin Hood.

In de pers heeft Narcos goede kritieken gekregen en van mensen om me heen hoor ik ook positieve geluiden. Het eerste seizoen van de serie telt slechts tien afleveringen. Voor een beetje binge-kijker een kwestie van zichzelf een weekendje opsluiten. Zelf heb ik geen Netflix, uit zelfbescherming, want ik ben bang dat ik al snel verword tot een couch potatoe. En ja, ik houd ook van actie en spannende series. Waarheidsgetrouwheid is ook bij mij dan geen criterium.

Voorlopig zal Escobar vriend en vijand blijven intrigeren. In 2014 verscheen de film Paradise Lost met Benicio del Toro en momenteel is acteur John Leguizamo is bezig met het maken van de film The King of Cocaine, over de roemruchte Colombiaan.

Dus heb je Netflix? Kijk gerust. Maar wil je meer dan spanning en sensatie? Lees dan ook een goed boek als Killing Pablo. The Inside Story of the Manhunt for the Most Powerful Criminal in History van de Amerikaanse journalist Mark Bowden of Pablo Escobar – De zoektocht naar de man achter de mythe van onze eigen Chispa-correspondent Nico Verbeek.


Terug