Zuid-Amerika Midden-Amerika Cariben

La Chispa is dé website voor liefhebbers van Latijns Amerika. Journalistiek, betrokken, informatief, scherp. Een interactieve community met echte chispa: levendig en met passie.

Wat is waar(de)?

Auteur : Karolien van Teijlingen
Land : Ecuador

Wat is waar(de)?

Wat is de waarde van een boom? Is dat de prijs van het hout als je hem omzaagt? Is het de ecologische waarde van de boom binnen het ecosysteem? Is het de prijs van de rubber die je kunt tappen? Is het de prijs die het land waarop de boom staat opbrengt als je het bewerkt? Of is het de spirituele waarde die je de boom geeft, omdat in die boom jouw god huist? Een logisch antwoord dat waarschijnlijk in uw hoofd opkomt: ’t is maar hoe je het bekijkt.

Sinds Rafael Correa de scepter zwaait in Ecuador, zijn er heel wat veranderingen doorgevoerd. Een belangrijke en controversiële koerswijziging is het nieuwe grondstoffenbeleid van het land. In een paar jaar tijd heeft de regering van Correa de deur geopend voor grootschalige mijnbouw door transnationale bedrijven, die een welkome inkomstenbron vormen voor het ambitieuze ontwikkelingsplan van “de burgerrevolutie”, zoals Correa zijn regering liever noemt. Dit voorjaar voegde de regering ondanks alle heftige protesten de daad bij het woord, door een contract te tekenen voor de 25-jarige exploitatie van een kopermijn door het Chinese EcuaCorrientes SA.

Het debat rond mijnbouw in Ecuador lijkt verder te gaan dan de negatieve milieueffecten van mijnbouw en de economische ontwikkeling die deze sector het land kan brengen. Dieperliggende vragen dienen zich aan. Hoe moeten wij ons als samenleving verhouden tot de natuur? Wat is de waarde van natuur en in hoeverre kunnen wij haar opofferen voor ontwikkeling? Wat is ontwikkeling eigenlijk? Ook hier lijkt te gelden: ’t is maar hoe je het bekijkt. Uit de vele gesprekken die ik met de betrokkenen bij het conflict voer, kan ik concluderen dat iedereen er een eigen waarheid op na houdt. 

De directeur van ARCOM, het overheidsorgaan dat de mijnbouw op haar technische kanten controleert, schut zuchtend zijn hoofd: “Vorige maand was ik in de buurt van Sarayaku, een indiaanse gemeenschap in het Amazonegebied. Nou, ik snap niet hoe die mensen zo kunnen leven. Er is daar echt helemaal niets.” Ook een medewerker van SENPLADES, het ministerie dat het nationale ontwikkelingsplan tot uitvoer brengt, heeft een duidelijk idee: “Die gemeenschappen zijn straatarm, ze hebben planificación nodig. Wegen, scholen en banen.” Mijnbouw is daartoe de enige optie en dat daar een paar hectaren bomen voor om moeten, en er een gat van 800 meter diep in de Cordillera del Cóndor geslagen moet worden, lijkt hen niet te deren. “Elke menselijke activiteit heeft invloed op de omgeving. Het is onze taak om hier rationeel mee om te gaan”,  vindt een medewerker van het Ministerie van Milieu. De private sector schaart zich achter deze opstelling en meent: “Het idee dat wij mensen in harmonie kunnen leven met de natuur is irrationeel. Dan gaan we terug naar de tijd van de Neanderthalers in hun grotten, weg van de beschaving”, aldus een medewerker van EcuaCorrientes.

Daartegenover staan de meningen van indiaanse gemeenschappen en ecologisten, die wel degelijk een dergelijke harmonie voor zich zien. “Elke boom of steen heeft een geest; het zijn de geesten  van onze overleden familieleden. De natuur is voor ons het contact met onze voorvaderen”, vertelt een medewerker van de ngo Casa del Arbol, die van indiaanse afkomst is. “Wij praten twee verschillende talen, de overheid houdt er een westerse beschouwing op na en ziet de natuur als een bank vol met natuurlijke grondstoffen. Ze erkent niet haar cyclus, haar geest. ” Een medewerker van de ngo CAMAREN schetst eenzelfde beeld: “De natuur heeft waarden die niet in prijs uit te drukken zijn, maar toch probeert de overheid volgens een kostenbatenanalyse te redeneren. Dat gaat natuurlijk mis.” Samengevat door een milieuactivist: Slechts domoren verwarren prijs met waarde.”

Wat is nu waar en welke waarden zullen zegevieren? Alle verschillende meningen ten spijt, er kunnen maar twee dingen met die boom gebeuren: hij blijft staan of hij gaat om. In het debat over mijnbouw lijkt de overheid met de mijnbouwsector aan het langste eind te trekken. In de woorden van een geïnterviewde: “La minería va porque va” – de mijnbouw gaat door, omdat het doorgaat.
 


Terug